تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٦٤ - رهنمودهايى از آيات

/ ١٧٦

كه بر من جوياى برترى مباشيد و تسليم شده به نزد من آييد

رهنمودهايى از آيات

غيبت هدهد راه را براى تلاقى دو تمدن بزرگ در زمان خودشان هموار ساخت، كه يكى از آنها تمدن عبرى بود كه رهبرى آن را سليمان (ع) داشت، و آن تمدنى الاهى بود كه ارزشهاى خود را از وحى دريافت مى‌كرد، و ديگرى تمدن عربى با رهبرى بلقيس ملكه سبا، و آن تمدنى زمينى بود كه ارزشهاى خود را گاه از عقل انسان و بيشتر از شهوات به دست مى‌آورد.

به همان گونه كه جوهر رسالت خدا با واقعيّت فرهنگ زمينى- بدان گونه كه سورة الشعراء آن را به ما يادآورى كرد- تفاوت دارد، روش زندگى و عمل فرستادگان خدا و شخصيّتهاى ايشان با روش زندگى و عمل و شخصيتهاى صاحبان فرهنگ زمينى متفاوت است، پس با وجود آن كه سليمان (ع) پادشاه بود و برترى جويى و تكبر و فساد براى پاسخگويى به انگيزه‌هاى سلطنت از عادات پادشاهان است، ولى سليمان پادشاهى صالح و پاك از همه رذيلتها بود، و پادشاه پيوسته چنين است تا آن گاه كه به رسالت الاهى برسد كه مثالى متعالى براى رفتارى همراه با فضيلت است، و اگر اين امر بر چيزى دلالت داشته باشد، بر آن دلالت مى‌كند كه قدرت رسالت بر همه اوضاع و احوال غلبه دارد، و روح معنويتى كه در وجود فرد برمى‌انگيزد، او را بالاتر از متغيرها و مؤثرهاى منفى در زندگى قرار مى‌دهد،/ ١٧٧ و اگر خواهى مى‌توانى بگويى كه او را به مقامى برتر و به دانسته‌هاى حتمى علم مى‌رساند.