تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٢١ - اشكال مشهور

مرحوم مصنّف مى‌فرمايند: اشكالى كه در اين جواب هست اينستكه:

ظاهر عمل و فتواى مشهور اينستكه اخذ اجرت در مقابل اين صناعات جايز است اگرچه بر وجوب كفائى خود باقى بوده بلكه در صورت وجوب عينى بودنشان نيز مى‌توان اجرت دريافت كرد پس تقيدى كه در اين جواب منظور شده بنظر صحيح نيست.

وجه چهارم‌

وجه چهارمى كه گفته شده بيانى است از مرحوم جواد عاملى در كتاب مفتاح الكرامه، ايشان فرموده‌اند:

منع از اخذ اجرت مختصّ است به واجبات كفائيه‌اى كه مقصود بالذّات هستند نظير احكام اموات و تعليم فقه نه آن واجباتى كه مقصود لغيره هستند همچون صنايع و حرف از اينرو اخذ اجرت در آنها بدون مانع مى‌باشد.

مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

اين جواب نيز مخدوش و مردود است زيرا تخصيصى كه در اين جواب ملاحظه شده اگر بخاطر اين باشد كه در معاقد اجماعات و عنوان كلمات فقهاء اين تخصيص وجود دارد بايد بگوئيم اينمعنا با آنچه در كلمات و اجماعات ايشان است مخالف مى‌باشد يعنى هيچ تخصيصى در آنها وجود ندارد و اگر جهتش اين باشد كه دليل مقتضى فرق و تخصيص است البتّه بايد اين دليل را بيان و ذكر نمود تا ملاحظه شود چيست.

شرح مطلوب‌

قوله: ثمّ انّه قد يفهم الخ: ضمير در « انّه » بمعناى « شأن » مى‌باشد.

قوله: يستحقّه على المكلّفين: ضمير فاعلى در « يستحقّه » به مخلوق و ضمير مفعولى در آن به حقّ راجع است.

قوله: فكلّ من اقدم عليه: ضمير در « عليه » به حقّ راجع است.

قوله: فلا يجوز له اخذ الاجرة منه: ضمير در « له » به من اقدم راجع است و در