تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٤٨ - مقاله مرحوم شهيد ثانى در مسالك

اگر وى را شخص حامل در طواف خودش حمل‌ونقل كند امكان آن هست كه هريك طواف خود را از جانب خويش نيّت كنند، حامل براى خود و محمول نيز از طرف خويش.

پايان كلام محقّق (ره)

مقاله مرحوم شهيد ثانى در مسالك‌

مرحوم شهيد ثانى در كتاب مسالك مى‌فرمايند:

آنچه مرحوم محقّق در متن فرموده زمانى است كه حامل شخص را تبرّعا حمل كرده يا در مقابل جعل و عوض اينكار را نموده يا وى را اجير كرده‌اند كه در وقت طواف خود شخص را حمل نموده و دور دهد.

امّا اگر وى را بمنظور و جهت حمل اجير كنند و آنرا مطلق گذارده و نگويند در طواف خودت وى را حمل نما حكم اينستكه حامل گردش بدور بيت را نمى‌تواند بابت طواف خود بحساب آورد زيرا اينحركت و گردش مخصوص را ديگرى از وى استحقاق دارد لذا نمى‌تواند آنرا بخودش صرف نمايد.

و در اينمسئله اقوال و آراء ديگرى وجود دارد كه اين رأى بهترين آنها مى‌باشد.

پايان كلام شهيد ثانى (ره)

مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

شهيد عليه الرّحمه در اين كلام با لفظ « و فى المسئله اقوال» اشاره باينقول فرموده كه برخى از فقهاء گفته‌اند:

حامل مى‌تواند گردش بدور بيت اللّه را بابت حمل خود مطلقا حساب كند چه تبرّعا اجير شده و چه در مقابل جعل و عوض و اعمّ از آنكه او را مطلقا اجير كرده يا اجيرش كرده‌اند كه در ضمن طواف خود ديگرى را حمل كند.

چنانچه اين رأى از ظاهر كلام مرحوم محقّق در شرايع و احتمالا از ظاهر كلام مرحوم علّامه در قواعد نيز استفاده مى‌شود و قول ديگر نظريّه‌اى است كه مرحوم شهيد اوّل در كتاب دروس ايراد نموده و آن اينستكه: