تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٦٦ - خاتمه بحث در آنچه شايسته است والى نسبت به خود و رعيت عمل كند

آزمايش شده و در دين بصير و آگاه بوده و در آئين و دين با تو موافق باشد.

مددكاران خود را مشخّص و ممتاز گردان و هردو گروه (دوست و دشمن) را بيازما پس اگر در آنجا رشد و هدايت ديدى پس ملازم آن باش.

الحذر از اينكه يك درهمى ببخشى يا جامه‌اى را از تن بيرون بياورى يا روى اسب متاعى را در غير رضاى خدا براى شاعر يا مضحك و يا دلقكى بفرستى مگر آنكه همانندش را در راه خدا اعطاء كنى.

سعى كن جوائز و عطايا و خلعت‌هائى كه مى‌دهى به رهبران لشگر و رسولان و خدمتكاران و نامه‌رسانان و شرطه‌ها و پنج گروه از لشگر بدهى.

و آنچه را كه مى‌خواهى در وجوه برّ و زكات فطره و صدقه و حجّ و آشاميدن و پوشاك و لباسى كه در آن نماز مى‌گذارى و يا بعنوان صله و تعارفى بكسى مى‌دهى و نيز هديه‌اى كه آنرا در راه خدا و رسول گرامش صلّى اللّه عليه و آله و سلّم صرف مى‌كنى بايد از پاكيزه‌ترين اموالت باشد.

اى عبد اللّه سعى و كوشش كن طلا و نقره اندوخته نكنى تا از مصاديق اين آيه باشى:

و الّذين يكنزون الذّهب و الفضّة و لا ينفقونها فى سبيل اللّه فبشّرهم بعذاب اليم.

البتّه نبايد شيرينى و طعام زيادى كه دارى و در دلهاى خالى وارد مى‌شود و بواسطه‌اش غضب الهى را آرام مى‌كنى كوچك بشمارى.

شرح مطلوب‌

قوله: فى حقن الدّماء: كلمه « حقن » بكسر حاء و سكون قاف يعنى حفظ و نگهدارى.

قوله: و التّأنّى: يعنى آرامش.

قوله: مع لين فى غير ضعف: كلمه « لين » يعنى نرمى.

قوله: و شدّة فى غير عنف: كلمه « عنف » بفتح عين و سكون نون درشتى و غلظت را گويند.

قوله: من رسله: يعنى من رسل صاحبك.