تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٠٢ - مسوغ و مجوز براى قبول ولايت از طرف جائر
و ربّما يظهر من بعضها الاستحباب.
و ربّما يظهر من بعضها أنّ الدّخول أوّلا غير جائز إلّا أنّ الاحسان الى الإخوان كفّارة له كمرسلة الصّدوق المتقدّمة.
و في ذيل رواية زياد بن أبي سلمة المتقدّمة فإن ولّيت شيئا من أعمالهم فاحسن الى اخوانك فواحدة بواحدة.
ترجمه:
مسوّغ و مجوّز براى قبول ولايت از طرف جائر
سپس مرحوم مصنّف مىفرمايند:
مسوّع و مجوّز براى قبول ولايت از طرف جائر دو چيز مىباشد:
الف: قيام نمودن به مصالح مردم.
فقهاء اجماع دارند كه اين امر مجوّز پذيرفتن ولايت بوده و طبق تصريحى كه برخى بآن نمودهاند ظاهر اختلافى بينشان نمىباشد.
مصرّح فرموده:
متولّى امر شدن از ناحيه جائر جائز و مباح است مشروط باينكه متولّى بتواند حقّ را به حقّدار برساند و دليل ما بر اينحكم اجماع و سنّت صحيح و فرموده حقتعالى است:
أجعلنى على خزائن الارض.
( مرا به ضبط دارائى و خزينه مملكت منصوب دار).
مدلول اين آيه آنستكه حضرت يوسف على نبيّنا و آله عليه و عليهم السّلام از خديو مصر و حاكم آن مملكت خواست تا وى را متولى امور دارائى نمايد و بدون ترديد اين منصب از قبل جائر بايد داده شود و اگر حرام و مغبوض الهى مىبود هرگز نفس قدسى و كسيكه معصوم است درخواست آنرا نمىكرد.
سپس مرحوم مصنّف مىفرمايند:
و قبل از اينكه باجماع متمسّك شويم مىگوئيم:
دليلى كه بر جواز و اباحه ولايت در فرض مزبور دلالت دارد اينستكه امر از دو