پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٠ - شرح و تفسير بينديشيد و عبرت بگيريد!

روزى هر دو را به عنوان امانت به شما سپرده‌اند، ولى شما چنان سخت به آن چسبيده‌ايد كه گويى خالق و مالك اصلى، شما هستيد و اين دليل بر نهايت بى‌خبرى از واقعيتهاست.

تعبيرات فوق، تناسب زيادى با ايراد اين سخنان بعد از جنگ «صفّين» دارد كه گروهى از مردم تحت ولايت، آن حضرت، نه حاضر بودند جان خود را براى دفاع از حق به خطر بيفكنند و نه چيزى از اموال خود براى تجهيز لشكر اسلام مى‌پرداختند.

و در ادامه اين سخن مى‌افزايد: «انتظار داريد مردم به خاطر خدا، شما را گرامى دارند، در حالى كه خودتان، خدا را در مورد بندگانش، گرامى نمى‌داريد!» (و به آنها كمك مالى و جانى نمى‌كنيد) (تكرمون‌ [١] باللّه على عباده، و لا تكرمون اللّه في عباده).

اين دوگانگى در قضاوت، راستى عجيب است كه انسان انتظار داشته باشد مردم او را گرامى دارند، چون بنده‌اى از بندگان خداست، ولى خودش هيچ يك از بندگان خدا را گرامى ندارد، و براى كوتاه كردن دست ظالمان از گريبان مظلومان نه صرف هزينه‌اى كند و نه جان خود را به مخاطره افكند.

در آخرين جمله، به آنها هشدار مى‌دهد، مى‌فرمايد: «از قرار گرفتن در منازل پيشينيان، عبرت گيريد (زيرا همين حكم درباره شما نيز خواهد شد، آنها رفتند، شما هم مى‌رويد و ديگران در خانه‌ها و قصرهاى شما جايگزين مى‌شوند) و نيز از جدا شدن از نزديك‌ترين برادانتان، پند بياموزيد» (چرا كه با چشم خود ديديد گروهى از اين عزيزان پيش از شما رفتند شما هم به دنبال‌

[١] «تكرمون» صورت فعل معلوم ثلاثى مجرد، ذكر شده است كه به معنى گرامى داشتن مى‌باشد، و در اين جا به معنى انتظار گرامى داشتن است.