پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٠ - شرح و تفسير شما را از دلبستگى به دنيا بر حذر مىدارم

اختصاص مى‌داد و از دشمنانش دريغ مى‌داشت ولى چون ارزشى ندارد آن را به هر كس مى‌دهد. سپس اضافه مى‌كند: «خوبى‌هايش كم، و شرّ آن آماده (و فراوان) جمعش، رو به فنا و ملك و حكومتش رو به زوال، و آبادى‌اش رو به ويرانى است» (خيرها زهيد و شرّها عتيد [١]. و جمعها ينفد، و ملكها يسلب، و عامرها يخرب).

و عجب اين كه اين دگرگونيها و زوال نعمتها و بر باد رفتن حكومتها و ويرانى آباديها، هميشه جنبه تدريجى ندارد بلكه گاهى در يك ساعت و حتى در يك لحظه همه چيز دگرگون مى‌شود و تاريخ بشر مملوّ است از اين صحنه‌هاى وحشت‌آور و عبرت‌انگيز.

با اين حال چگونه عاقل مى‌تواند به آن دل ببندد؟ و بر نعمتهايش تكيه كند؟ از اقبال دنيا شاد و از ادبارش غمگين شود؟

و در ادامه اين بحث، مطلب را به صورت سؤال مطرح مى‌كند، تا پاسخ آن از درون دل‌هاى مخاطبين برخيزد و اثر عميق خود را بگذارد، مى‌فرمايد: «چه ارزشى دارد سرايى كه همچون عمارتهاى فرسوده در حال فروريختن است! و چه خوبى دارد، عمرهايى كه همچون زاد و توشه (مختصر) پايان مى‌گيرد، و زندگى‌هايى كه همچون ايّام سفر به آخر مى‌رسد!» (فما خير دار تنقض نقض البناء، و عمر يفنى فيها فناء الزّاد، و مدّة تنقطع انقطاع السّير!).

امام عليه السّلام در اين سه تشبيه، نهايت فصاحت و بلاغت را بكار برده است:

نخست دنيا را به خانه كهنه و فرسوده‌اى تشبيه مى‌كند كه ديوارهايش شكافته و سقفهايش در حال فروريختن است.

و عمر انسان را به سفره‌اى تشبيه مى‌كند كه گروهى بر سر آن مى‌نشينند و

[١] «عتيد» از مادّه «عتاد» (بر وزن جواب) به معنى مهيّا و فراهم شدن است و گاه به معنى ذخيره كردن نيز مى‌آيد.