پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٥٤ - شرح و تفسير فزونى نفرات دليل بر پيروزى نيست

شرح و تفسير فزونى نفرات دليل بر پيروزى نيست‌

اين بخش از خطبه در واقع تأييد و تأكيدى است بر بخش اوّل، و به سه نكته اشاره مى‌كند:

نخست دليلى است كه امام عليه السّلام براى عدم حضور خليفه در ميدان نبرد اقامه مى‌فرمايد و مى‌گويد: «اگر عجم‌ها فردا چشمشان به تو افتد مى‌گويند اساس و ريشه عرب اين است، و اگر آن را قطع كنيد راحت خواهيد شد، اين تفكّر، آنها را در مبارزه با تو و طمع در نابودى و آزارت حريص‌تر و سرسخت‌تر مى‌كند» (إنّ الأعاجم إن ينظروا إليك غدا يقولوا: هذا أصل العرب، فإذا اقتطعتموه استرحتم، فيكون ذلك أشدّ لكلبهم‌ [١] عليك، و طمعهم فيك).

نكته ديگر اين كه: « (از هجوم و حركت دشمن وحشتى به خود راه نده و) آنچه يادآور شدى كه آنها به سوى جنگ با مسلمانان آمده‌اند (و اين دليل قوت و قدرت آنهاست، و تو را نگران ساخته) خداوند سبحان بيشتر از تو حركت آنها را ناپسند مى‌دارد، و او بر تغيير آنچه نمى‌پسندد تواناتر است» (فأمّا ما ذكرت من مسير القوم إلى قتال المسلمين، فإنّ اللّه سبحانه هو أكره لمسيرهم منك، و هو أقدر على تغيير ما يكره).

اين عبارت نشان مى‌دهد كه «عمر» قبلا گفته بود جمعيّت فارسى زبان به سوى ما حركت كرده‌اند و قصد جنگ با ما را دارند، و اين نشان مى‌دهد آنها قوّت و قدرتى عظيم در خود مى‌يابند، و به حسب ظاهر و شواهد تاريخى نيز مطلب همين گونه بود، ولى امام عليه السّلام براى تقويت روحيه او مسأله قدرت خدا و عنايت خاص او را نسبت به مسلمين ياد آور شد، همان چيزى كه بارها در

[١] «كلب» به معنى اذيت و آزار است.