پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٢ - نكته قيام «صاحب الزنج» و شورش بردگان
در بدترين حالات زندگى داشتند. و بلاهاى وحشتناكى كه بر سر آنها از طرف زنگيان مىرسد نتيجه اعمال خود آنهاست.
نكته قيام «صاحب الزنج» و شورش بردگان
در سال ٢٥٥ هجرى در عهد حكومت خليفه عباسى «المهتدى» مردى در «بصره» ظهور كرد كه خود را «على بن محمّد» از نسل «امام زين العابدين عليه السّلام و زيد بن على عليه السّلام» مىناميد و بردگان را به مخالفت با مالكان خود فراخواند و از آن جا كه بردگان در سختترين شرايط زندگى مىكردند گروهى در مزارع و باغات، و گروهى در خانهها به خدمتهاى طاقت فرسا با كمترين بهرهمندى از زندگى، مشغول بودند دعوت او را به سرعت پذيرا شدند و در گروههاى صد نفرى و هزار نفرى به او پيوستند.
او به آنها وعده مىداد كه نه فقط شما را از بندگى آزاد مىكنم، بلكه مالكان شما را همراه با اموال و مزارعشان ملك شما قرار خواهم داد.
و از آن جا كه جامعه آن روز گرفتار فاصله طبقاتى شديدى شده بود، گروهى مرفه در قصرها زندگى مىكردند كه امير مؤمنان عليه السّلام در خطبه بالا به وضع خانههاى پر زرق و برق آنها اشاره فرموده و گروه ديگرى بدترين شرايط زندگى را داشتند، جمعى عظيم از محرومان (غير از بردگان) نيز به آنان پيوستند و به اين ترتيب لشكر عظيمى براى او فراهم شد.
او آتش انتقام جويى را در دل بردگان و محرومان شعلهور ساخت تا آن جا كه پس از پيروزى بر ثروتمندان و بردهداران دستور مىداد هر يك از اربابان خود را پانصد تازيانه بزنند، و زنان آنها را اسير مىكرد و براى تحقير آنها هر يك را به دو