پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٩ - و من كلام له عليه السّلام في التحكيم و ذلك بعد سماعه لأمر الحكمين

خطبه ١٢٥ [١] و من كلام له عليه السّلام في التحكيم و ذلك بعد سماعه لأمر الحكمين‌

اين سخن را امام عليه السّلام درباره مسأله حكميّت بعد از شنيدن گفتگوى بعضى‌

[١] «سند خطبه» «طبرى» مورخ معروف در حوادث سال ٣٧ هجرى اين خطبه را با شأن صدور مشروحى بيان كرده كه فشرده آن، چنين است: اين سخن را امام عليه السّلام زمانى بيان فرمود كه: به سراغ «خوارج» آمد در حالى كه آنها با «ابن عباس» مشغول بحث و محاجه بودند. امام عليه السّلام به «ابن عباس» فرمود: «تو ساكت باش»، سپس شروع به سخن كرد و بعد از حمد و ثناى الهى فرمود: «پيشواى شما كيست؟».

گفتند: «ابن كوّاء»، فرمود: «چرا شما به مخالفت با ما برخاسته‌ايد؟» عرض كردند: «به خاطر پذيرش «حكميّت» در جنگ «صفّين»».

امام عليه السّلام فرمود: «شما را به خدا سوگند! مگر شما نبوديد كه هنگام بالا بردن قرآن‌ها بر سر نيزه‌ها، اصرار داشتيد كه دست از جنگ بكشم و من به شما گفتم اين گروه را من بهتر از شما مى‌شناسم آنها نه اهل دين هستند و نه اهل قرآن ولى شما گوش نداديد و بر مسأله حكميّت اصرار نموديد من به ناچار پذيرفتم ولى با حكمين شرط كردم كه بر طبق قرآن قضاوت كنند و إلّا ما از حكم آنان برى و بيزار خواهيم بود؟» خوارج گفتند: «آيا عدالت است كه افراد را در مسأله خون مسلمين حكم قرار دهيم؟» امام عليه السّلام فرمود: «ما مردان را حكم قرار نداديم بلكه قرآن را حكم قرار داديم». (انا لم نحكم الرجال و إنما حكمنا القرآن).

سپس «طبرى» بخشى از اين خطبه را آورده است.

«سبط بن جوزى» در «تذكره الخواس» و مرحوم «مفيد» در «ارشاد» و «طبرسى» در «احتجاج» اين خطبه را با تفاوت‌هايى نقل كرده‌اند.