عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٥٥ - حيوانات و هدايت

نباتات كتاب‌ها نوشته‌اند، با وسايل و روش‌هاى علمى براى كشف و درك آثار حياتى آن كوشيده‌اند.

با ميكروسكوپ‌ها ياخته‌هاى آن، با آزمايش‌ها تركيبات آن، با اعمال شيميايى محتويات آن، با برق و حرارت خواص آن را سنجيده و در تحقيق آن رنج‌ها برده‌اند.

با اين وضع و با تمام كتاب‌هايى كه راجع به اين موضوع نوشته‌اند، چه فهميده‌اند؟ چه حقايقى را براى ما عيان ساخته‌اند؟ كدام رمزى از اسرار زندگى نهفته نباتات را فاش نموده‌اند؟

هنوز هيچ؛ زيرا آنچه بشر فهميده و به دست آورده سطحى و ظاهرى است، از حقيقت گياه، كيفيت، علت رشد و نمو آن و بالاخره از جريان مبهمى كه روزانه و هر لحظه در درون آن انجام مى‌گيرد، خبرى و نشانى نداده‌اند.

مى‌دانيم كه گياه مى‌رويد، سبز مى‌شود، رشد مى‌كند، شكوفه مى‌دهد، ميوه مى‌سازد، در حد معينى از رشد كه رسيد مى‌ايستد، ولى چه كسى مى‌تواند حقيقت اين مسئله و تغيير و تحولات آن را به خوبى درك كرده و بيان كند، تنها چيزى كه مى‌توان گفت اين است كه سراسر دنياى باعظمت گياهان را نور هدايت روشن كرده و اين همه آثار اعجاب‌انگيز وجود گياهان اشعه‌اى از نور بى‌نهايت هدايت الهى است.

حيوانات و هدايت‌

بررسى وضع حيات اسرارآميز حيوانات جوى، دريايى، زمينى، ذره بينى، ميكروسكوپى و حيوانات عظيم الجثه مانند فيل در خشكى و نهنگ در دريا، در عهده كسى نيست.

اگر تمام انسان‌ها عمر خود را صرف تحقيق در حيات حيوانات كنند به گوشه‌اى‌