عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٠٣ - ٧ - عجب

[ثم النية تبدو من القلب على قدر صفاء المعرفة وتختلف على حسب اختلاف الاوقات فى معنى قوته وضعفه‌]

دل وقتى از كدورات و اقذار مادى و وساوس شيطانى و شكوك و شبهه‌ها و اضطراب‌ها پاك باشد و هم چون آيينه مركز تجلى فيوضات محبوب باشد، آن نيتى كه مورد رضايت دوست است، از آن دل آشكار مى‌شود و صفا و پاكى قلب و دور بودنش از كدورات محصول نورانيت آن به نور معرفت است.

كسى كه از طريق تفكر در بساط هستى و دقت در آيات قرآن و روايات، نسبت به حضرت حق و شؤون او معرفت پيدا كرد و قيامت را با چشم دل ديد و براى او اين حقيقت روشن شد كه دنياى او عمرش بسيار بسيار كوتاه و انسان نسبت به آن مسافرى زودگذر است و فهميد كه ديارى غير حق وجود ندارد و هرچه هست سايه‌اى از اوست و كار دست كسى جز خدا نيست، به نيت خالصانه مى‌رسد و اعمال و رفتارش با ريشه گرفتن از چنين نيتى داراى ارزش واقعى خواهد شد.

نيت بر حسب حالات مكلفين فرق مى‌كند، مكلف در صورت اسير بودن به بندهاى شيطانى و آلوده بودن به رذايل اخلاقى، نيتش ضعيف و كم ارزش و در صورت آزاد بودن علم و قدرت و اراده‌اش از هواجس نفسانى نيتش داراى قوت الهى و نزديك به حقيقت خلوص يا عين خلوص است.

صاحب نيت تا راه به حقيقت نبرده باشد و پرده‌هاى ضلالت و گمراهى‌