عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٤٣ - ذكر، برترين عبادت

و در كتاب «كيمياى سعادت»[١]، مى‌گويد:

بدان كه لباب و مقصود همه عبادات ياد كردن حق تعالى است كه عماد مسلمانى نماز است و مقصود وى ذكر حق تعالى است، چنان كه گفت:

[إن الصلاة تنهى عن الفحشاء و المنكر و لذكر الله أكبر][٢].

يقينا نماز از كارهاى زشت، و كارهاى ناپسند باز مى‌دارد و همانا ذكر خدا بزرگ‌تر است.

و خواندن قرآن فاضل‌ترين عبادات است به سبب آن‌كه سخن حق تعالى است كه مذكر است و هرچه در آن است همه سبب تازه گردانيدن ذكر حق تعالى است.

و مقصود از روزه كسر شهوات است، تا چون دل از زحمت شهوات خلاصى يابد، صاف گردد و قرارگاه ذكر شود كه چون دل به شهوات آكنده بود، ذكر از وى ممكن نشود و در وى اثر نكند.

و مقصود از حج كه زيارت خانه خداست، ذكر خداوند خانه است و تهييج شوق به لقاى وى.

ذكر، سر و لباب همه عبادات است، بلكه اصل مسلمانى كلمه «لا إله إلا الله» است و اين عين ذكر است و همه عبادات ديگر تأكيد اين ذكر است و ياد كردن حق تعالى تو را، ثمره ذكر تواست و چه ثمره بود بزرگ‌تر از اين و براى اين گفت:

[فاذكروني أذكركم‌][٣].

پس مرا ياد كنيد تا شما را ياد كنم.

[١] -كيمياى سعادت: ٢٠٤، ركن اول، اصل نهم.

[٢] -عنكبوت( ٢٩): ٤٥.

[٣] -بقره( ٢): ١٥٢.