عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٩١ - نعمت زمين

جهان‌هاى بهت‌آور و اعجاب انگيزى برمى‌خورد و بى‌اختيار در برابر حضرت حق تعالى خود را مكلف و موظف مى‌بيند كه سر عبادت و پرستش به خاك بسايد.

با ارزش‌ترين و سودمندترين ماده زمين چيست؟ شايد فكر كنيد طلا يا نقره يا فلز ديگرى باشد كه به صورت معادن وسيع موجود است، محققا اين فلزات بسيار مفيدند و ما بدون آنها در زحمت خواهيم افتاد؛ اما بيش‌تر ثروت و منفعت ما در خاك است.

موجودات زنده براى بقاى خود به خاك احتياج دارند. گياهان، آب و مواد كانى را مستقيما از خاك مى‌گيرند، انسان و جانوران ديگر از گياهان تغذيه مى‌كنند، غذاهايى كه به بدن ما مى‌رسد از خاك به دست مى‌آيد.

در طى هزاران سال، كشاورزى يكى از صنايع اساسى انسان بود، امروزه جمعيت زمين به سرعت زياد مى‌شود و بيش از همه به محصولات كشاورزى محتاج است و نه تنها خوراكمان را از كشاورزى تهيه مى‌كنيم، بلكه بعضى از مواد لازم براى تهيه البسه و دارو و ساختمان و بسيارى از چيزهاى مفيد ديگر هم از خاك به دست مى‌آيد.

نيروهاى طبيعى، سنگ‌ها را خرد مى‌كنند، جويبارها و يخچال‌هاى طبيعى اين ذرات را برداشته و به جاى ديگر مى‌برند، تمام اين عوامل به تشكيل خاك كمك مى‌كنند و اين خاك براى حيات موجودات زنده، منبعى از منافع مى‌گردد!!

خاك، موجودات زنده بسيارى در بر دارد. يك مشت خاك ممكن است شامل:

ميليون‌ها موجود ميكروسكوپى به نام باكترى باشد، بسيارى از باكترى‌ها براى رشد گياهان عالى‌تر مفيد است، علاوه بر باكترى‌ها بسيارى از كپك‌ها و جلبك‌ها و انواع مختلف جانوران در خاك يافت مى‌شوند. بسيارى از اين موجودات زنده خاك را متخلخل مى‌كنند و بدين طريق آن را براى رشد گياهان آماده‌تر مى‌سازند، ضمنا به‌