عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٣٢ - عبادت عارفانه

نمونه‌هايى از كلمات على ٧ مى‌پردازيم و سخن خود را با جمله‌اى آغاز مى‌كنيم كه درباره تفاوت تلقى‌هاى مردم از عبادت گفته شده است.

إن قوما عبدوا الله رغبة فتلك عبادة التجار، وإن قوما عبدوا الله رهبة فتلك عبادة العبيد، وإن قوما عبدوا الله شكرا فتلك عبادة الأحرار[١].

همانا گروهى خداى را به انگيزه پاداش مى‌پرستند، اين عبادت تجارت پيشگان است و گروهى او را از ترس مى‌پرستند، اين عبادت برده صفتان است و گروهى او را براى آن‌كه از او سپاس‌گزارى كرده باشند مى‌پرسند، اين عبادت آزادگان است.

لو لم يتوعد الله على معصيته لكان يجب أن لا يعصى شكرا لنعمه‌[٢].

فرضا خداوند كيفرى براى نافرمانى معين نكرده بود، سپاس‌گزارى نعمت ايجاب مى‌كرد كه فرمانش تمرد نشود.

از كلمات آن حضرت است:

إلهى ما عبدتك خوفا من نارك ولا طمعا فى جنتك لكن وجدتك أهلا للعبادة فعبدتك‌[٣].

من تو را به خاطر بيم از كيفرت و يا به خاطر طمع در بهشتت پرستش نكرده‌ام من تو را بدان جهت پرستش كردم كه شايسته پرستش يافتم.

آرى، وقتى هستى انسان، تجلى گاه عشق او باشد، عبادت آدمى جز عبادت عاشقانه و عارفانه نخواهد بود.

[١] -نهج البلاغة: حكمت ٢٣٧.

[٢] -نهج البلاغة: حكمت ٢٩٠.

[٣] -بحار الأنوار: ٦٧/ ١٨٦، باب ٥٣.