راستى بايد به ريشه توجه كرد، اگر ريشه آراسته به صلاح و سداد شود، تمام محصولات آن الهى خواهد شد، ولى اگر توجه به قلب نشود و عوارض و مفاسد بر در و ديوار اين خانه هم چون سياهى شب حاكم باشد، از اين خانه تاريك چه گونه توقع نور و روشنايى، آن هم نور الهى كه همان نيت صادقانه است خواهيد داشت؟

قلب بايد از خيلى عوارض و بلكه از تمام رذايل پيراسته و به تمام فضايل آراسته گردد، تا به صفت سليم متصف گردد و از چنين قلبى نيت صادقانه تجلى كند و از آن نيت بهترين عمل آشكار شود و در نتيجه از انسان طبيعى، انسانى الهى و ربانى ساخته شود و از اين موجود مساوى با حيوان، موجودى برتر از تمام ملائكه به‌وجود آيد!!

حاج شيخ محمد حسين غروى اصفهانى آن حكيم فرزانه مى‌گويد:

از جان بگذر جانان بطلب‌		آن‌گاه ز جانان جان بطلب‌
با قلب سليم اسلام بجوى‌		پس مرتبه سلمان بطلب‌
از فتنه شرك خفى و جلى‌		ايمن چو شوى ايمان بطلب‌
در وادى عشق بزن قدمى‌		پس دولت بى‌پايان بطلب‌
گر گنج حقايق مى‌طلبى‌		از كنج دل ويران بطلب‌
در گلشن خندان چه مى‌جويى‌		چشمى ز غمش گريان بطلب‌
گر باده فام تو را بايد		دل شو دل سوزان بطلب‌
گر همت خضر تو را باشد		سرچشمه جاويدان بطلب‌
سوز غم و ساز سخندانى‌		از «مفتقر» نالان بطلب‌

انسان، مهم‌ترين مجموعه آفرينش‌

در اين كه وجود انسان نسخه جامع الهى است، شكى نيست؛ اين موجود بى‌نظير شگفت‌انگيزترين عنصر و موجود خانه خلقت است.

انسان بنا به فرموده قرآن مجيد، ظرف علم اسما، هدايت، كرامت و امانت الهى است:

[و علم آدم الأسماء كلها][١].

و خدا همه نام‌ها [ى موجودات‌] را به آدم آموخت.

[قلنا اهبطوا منها جميعا فإما يأتينكم مني هدى فمن تبع هداي فلا خوف عليهم و لا هم يحزنون‌][٢].

گفتيم: همگى از آن [مرتبه و مقام‌] فرود آييد؛ چنانچه از سوى من هدايتى براى شما آمد، پس كسانى كه از هدايتم پيروى كنند نه ترسى بر آنان است و نه اندوهگين شوند.

[و لقد كرمنا بني آدم و حملناهم في البر و البحر و رزقناهم من الطيبات و فضلناهم على كثير ممن خلقنا تفضيلا][٣].

به يقين فرزندان آدم را كرامت داديم، و آنان را در خشكى و دريا [بر مركب‌هايى كه در اختيارشان گذاشتيم‌] سوار كرديم، و به آنان از نعمت هاى پاكيزه روزى بخشيديم، وآنان را بر بسيارى از آفريده‌هاى خود برترى كامل داديم.

[١] -بقره( ٢): ٣١.

[٢] -بقره( ٢): ٣٨.

[٣] -اسراء( ١٧): ٧٠.