عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٠٤ - خطبه پيامبر اسلام

خود در مدينه ايراد كرده‌اند و در آن سخنرانى در بخش اولش به بسيارى از گناهان و معاصى و عقوبت اخروى آن‌ها اشاره فرموده‌اند، بسنده كنم؛ شايد عزيزى با مطالعه اين قسمت از سخنرانى به خود آمده و اگر در راه ضلالت و گمراهى است از آن راه شيطانى برگشته و نجات ابدى خود را تضمين نمايد. تمام اين سخنرانى را دانشمند بزرگ شيعه امين عادل و ثقه حافظ شيخ صدوق رحمه الله در پايان كتاب پر ارج «عقاب الاعمال» آورده، شما مى‌توانيد براى يادگيرى بهتر، به آن كتاب تربيتى مراجعه كنيد.

عبدالله بن عباس مى‌گويد:

رسول بزرگوار اسلام ٦ چند روز قبل از وفاتش براى ما يك سخنرانى كرد و آن آخرين سخنرانى حضرت بود كه در مدينه ايراد كردند و پس از اين خطبه طولى نكشيد كه از دنيا رفت و به جوار رحمت حضرت حق شتافت، آن چنان موعظه‌اى كرد كه چشم‌ها پر از اشك شد و دل‌ها نسبت به آن تپيد و بدن‌ها به لرزه افتاد و اعصاب شنوندگان تحريك شد، نخست به بلال فرمود: مردم را دعوت كن؛ همه مردم جمع شدند و خود آن حضرت هم به مسجد آمد و بالاى منبر رفت. در ابتداى گفتار سه مرتبه به مردم فرمود: پيش آييد و جاى را براى ديگران كه پشت‌سر هستند باز كنيد، همه پيش آمدند و به يكديگر نزديك شدند، آن‌چنان كه جايى نماند؛ به پشت‌سر نظر كردند، كسى را نديدند، باز فرمود: نزديك آييد و ديگران را جاى دهيد. مردى گفت: يا رسول الله! براى كه جا باز كنيم؟ فرمود: براى فرشتگان؛ آن‌گاه فرمود: آنان چون با شما باشند در پيش رو يا پشت‌سر شما نباشند، بلكه در جانب راست و چپ شما قرار خواهند گرفت.

مردى گفت: يا رسول الله! چرا و به چه علت آنان پيش رو و پشت‌سر ما نباشند؟ آيا از جهت برترى ما بر ايشان است يا برترى آن‌ها بر ما؟ فرمود: شما از