عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٨ - نيت

[قال الصادق ٧: صاحب النية الصادقة صاحب القلب السليم‌]

نيت‌

نيت در لغت به معناى قصد، تصميم، اراده، آهنگ و عزم است.

كليه حركات و سكنات انسان و آنچه كه اعضا و جوارح آدمى انجام مى‌دهند، ريشه در نيت و قصد انسان دارد.

انسان تا مقصدى را در نظر نگيرد، وعزم خود جزم نكند به دنبال آن حركت نخواهد كرد و عاملى جز نيت براى حركات اعضا و جوارح به سوى هدف وجود ندارد.

وجود نيت، محرك و عدمش بازدارنده آدمى است.

اگر انسان نيت كند و نسبت به امرى تصميم بگيرد، به سويش حركت كرده و براى رساندن خود به آن با تمام وجود به فعاليت مى‌پردازد و چون قصد و تصميم نداشته باشد، عاملى جز عامل جبر، او را حركت نخواهد داد، و وقتى جبر در كار باشد، حركات انسان و حتى هدفى كه عامل اجبار، انسان را به آن مى‌رساند، كم‌ترين ارزشى نخواهد داشت؛ پس با نبودن نيت و دور بودن عامل اجبار، انسان به سوى چيزى كه نيت ندارد، حركت نمى‌كند.

هدف هرچه ارزشش بيش‌تر باشد به تناسب آن، ارزش نيت بيش‌تر خواهد شد و وقتى نيت از هدف، كسب ارزش كند، بدون شك عملى كه بر مبناى آن نيت‌