عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٩٨ - ٧ - عجب

عجب براى انسان، مورث تكبر و تكبر، مورث بسيارى از پليدى‌هاست!! معجب، هر مقامى را حق خود مى‌داند. هر موقعيتى را از آن خود حساب مى‌كند، عقيده دارد كه تمام احترامات خاص اوست، توقع دارد همه او را بزرگ ببينند و در برابر مقام او خضوع كنند.

انسان گرفتار عجب در هر حدى كه از عبادت و نيكوكارى باشد، بريده از خداست.

انسان بايد بداند كه تمام نيكى‌هاى ظاهر و باطن عنايت و عطاى خداست و تمام زشتى‌ها و تقصيرها و عيوب از خود انسان است.

انسان هميشه در عبادات بايد خود را مقصر دانسته و سراسر عباداتش را آلوده به عيب، كم اخلاصى و كم محتوا بداند و نسبت به اعمال نيكش در خوف و رجا باشد.

آدمى اگر خود را خوب بداند و به فرموده قرآن در مقام تزكيه و تعريف خويش باشد و تصور كند كه عبادات و نيكى‌ها را او انجام مى‌دهد، آدمى آلوده و موجودى پليد و داراى رنگ شيطانى عجب است و اين عجب در دنيا و آخرت باعث هلاكت اوست؛ قرآن مى‌فرمايد: تمام نيكى‌ها عطاى خداست و شما هيچ برنامه مثبتى را از جانب خود ندانيد:

[أ لم تر إلى الذين يزكون أنفسهم بل الله يزكي من يشاء و لا يظلمون فتيلا][١].

آيا به كسانى كه خود را به پاكى مى‌ستايند، ننگريستى؟ [اين خودستايى هيچ ارزشى و اعتبارى ندارد] بلكه خداست كه هر كه را بخواهد [بر اساس‌

[١] -نساء( ٤): ٤٩.