عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٧٠ - حضور قلب

جز با قدم اختيار نمى‌توان آن را پيمود، سعادت با زور حاصل نمى‌شود، فضيلت و عمل صالح بدون اختيار، فضيلت و عمل صالح نيست و شايد معنى آيه شريفه:

[لا إكراه في الدين‌][١] همين باشد.

شيخ كلينى از حضرت صادق ٧ نقل مى‌كند كه حضرت فرمود:

در تورات نوشته شده است كه:

يابن آدم تفرغ لعبادتى أملأ قلبك غنا[٢].

اى پسر آدم! خودت را براى عبادت من فارغ كن، تا من قلب تو را از غنى پر كنم.

بدان كه فراغت براى عبادت حاصل مى‌شود به فراغت وقت و فراغت قلب و اين امر از مهمات است در باب عبادات كه حضور قلب بدون آن تحقق پيدا نكند و عبادت بى‌حضور قلب مقبول درگاه نيفتد، چنانچه در روايات اهل بيت : وارد شده است.

و يگانه علاج براى تحصيل حضور قلب دو امر است: يكى فراغت وقت و قلب و ديگر فهماندن اهميت عبادت به قلب.

مقصود از فراغت وقت آن است كه انسان در هر شبانه روز براى عبادات خود وقتى را معين كند كه در آن وقت خود را موظف بداند فقط به عبادت و اشتغال ديگرى در آن وقت نداشته باشد.

انسان اگر بفهمد كه عبادت يكى از امور مهم و پر اهميت است. البته اوقات آن را حفظ مى‌كند و براى آن وقتى معين مى‌كند، همان طور كه براى كسب مال و منال‌

[١] -بقره( ٢): ٢٥٦.

[٢] -الكافى: ٢/ ٨٣، باب العبادة، حديث ١؛ بحار الأنوار: ٦٧/ ٢٥٢، باب ٥٥، حديث ٨.