عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٣٩ - مراحل مختلف شكلگيرى انسان در رحم مادر
دگمه جنين، قشر محكمى ظاهر مىشود، لبههاى آن قشر، دندانه وار نمو كرده به هم مىپيوندد و در پشت دگمه يا مهره جنين لولهاى درست مىشود كه بعدا در يك سمت آن لوله، مغز سر و در انتهاى آن، مغز حرام تشكيل خواهد شد.
در چهارمين هفته حاملگى، اين لوله به ساختن سلسله اعصاب و طرح ابتدايى مغز يا مخ كه از مهمترين و ارزشمندترين اعضاى رئيسه بدن است مىپردازد.
فعاليت خلاقه جنين از اين پس متوجه ساختمان لوله هاضمه مىگردد، وسط مهره جنين، آماس مىنمايد و غلافى كه دو سمت آن بسته است تشكيل مىگردد و به زودى انتهاى قدامى غلاف باز مىشود كه سر بچه و طرح دهان در آن محل ظاهر گشته و طرف ديگر غلاف تا مدتى بسته خواهد بود.
پس از گذشت بيست و پنج روز از تاريخ حاملگى، موجود كوچكى كه تمام قد آن از نيم سانتىمتر كمتر است بهوجود مىآيد كه صاحب يك سر، يك دم، يك پشت و يك شكم است؛ ولى دست و پا و گردن ندارد و قلب و مغزش به هم پيوسته و با اين وضع البته شباهت درستى به انسان ندارد.
سپس دستگاه ماشين داخلى شروع به نمو مىنمايد. در قسمت مقدم لولههاى هاضمه، فرورفتگى مختصرى پيدا مىشود و ريهها نمو مىكنند، بعد نوبت پيدايش كبد مىشود كه از تورم و برآمدگى جدار همين لوله در پشت قلب بهوجود مىآيد، از آن به بعد نطفه جنين وارد عمليات پيچيده و درهمى مىشود و سرانجام پس از يك سلسله تحولات، كليهها ساخته و پرداخته مىگردد.
تشكيل و ساخت كليهها از جمله مسائل شگفتانگيز و حيرتبخش آفرينش است. نطفه جنين، عوض آنكه اين عضو را يكباره بسازد، نخست كليه سادهاى شبيه به كليه يكى از مخلوقات پستتر مانند ماهى ساخته و بعد آن را خراب مىكند، كليه ديگرى مانند كليه وزغ كه تكامل آن زيادتر از كليه ماهى است مىسازد