عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٦٨ - اذان يادآور حقايق الهى

خدا و پيامبر، شرك، نفاق، منت گذارى و ريا] باطل مكنيد.

از اين روايت چه استفاده مى‌كنيد؟ معصوم آن هم مانند پيامبر ٦ چه مى‌گويد؟

از روايت حضرت رضا ٧ و روايت بعد از آن و روايت بالا چه مى‌فهميد؟! همان‌طورى كه از مضمون اين سه روايت استفاده مى‌شود، براى قبولى عمل، شرايطى است و امثال اين سه روايت اطلاق روايات ديگر را مقيد مى‌كند كه هر ذكرى و هر عملى كه اجر و ثواب بزرگى دارد، شرايط قبلى و بعدى دارد.

در پايان روايات ذكر لازم است يك بار ديگر به جملات مورد شرح توجه كنيد كه حضرت صادق ٧ فرمود: قلب را قبله زبان قرار بده، زبان را جز به اشاره قلب به ذكر مياور، در مسئله ذكر، عقل را به كار گرفته و از روى رغبت ايمانى ذكر بگو، پس به حق كه خداوندت به ظاهر و باطنت آگاه است و او مى‌داند آنچه را كه در ميدان مخفى سينه‌ها مى‌گذرد؛ چه رسد به آنچه كه در علانيه و آشكار است.

اذان يادآور حقايق الهى‌

اذان را مى‌توان از جمله اذكارى دانست كه مردم به عظمت آن كم‌تر توجه دارند.

چهار مرتبه «الله اكبر»، آن هم پنج وقت، آن هم با صداى رسا، به چه معناست؟ يعنى، اى گم‌شدگان! اى غافلان! اى خفتگان! و اى غرق‌شدگان در امور مادى و معاش! و اى آلودگان به گناه! خداى شما از هرچه فكر مى‌كنيد و به آن دل بسته‌ايد و به آن تعلق پيدا كرده‌ايد بزرگ‌تر است، آنچه به آن وابسته هستيد در جنب حضرت دوست هيچ و پوچ است، نمود و ناپايدار است، سست و بى‌اصل است، كوچك و صغير و بى‌قابليت است، چه سست اراده و كم خرد آن كسى كه عظمت بى‌نهايت در بى‌نهايت را رها كند و از رحمت بى‌انتها و ذاتى كه تمام صفات‌