عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٦٥ - انسان و هدايت

بر پا خواهد كرد كه آتشش روى زمين را مى‌سوزاند.

اگر كسى بگويد: هدايت تشريع يا راهنمايى براى انسان لازم نيست، مثل اين است كه بگويد: انسان براى ادامه زندگى آفتاب، آب، هوا و غذا لازم ندارد.

چه گونه است كه تمام موجودات عالم بنا به گفته همه آدميان نياز به قانون و مقررات و هدايت دارند، اما انسان ندارد؟ مگر انسان موجودى غير از موجودات اين عالم است و تافته‌اى جدا از بافت اين جهان است؟

اگر بگويند: نياز به راهنمايى و هدايت دارد، ولى اين نياز را با عقل و خرد خود پاسخ مى‌گويد، بايد گفت: چرا در طول ميليون‌ها سال براى رفع اين همه مفاسد هنوز با عقل و علمش پاسخ به نيازش را نسبت به هدايت نداده است؟!

آرى، انسان همانند همه موجودات محتاج به هدايت است، اما هدايتى مافوق هدايت تكوين.

چون هدايت تكوين، فقط شامل ساختمان مادى او و آفرينش نفس و روح و عقل اوست، شامل رشد و كمال و تربيت و آدميت و انسانيت او نيست.

و هدايتى كه محتاج به آن است و در سايه آن آراسته به تمام حسنات و پاك از تمام سيئات مى‌گردد، هم چون هدايت تكوين ارائه و عرضه‌اش وقف حريم مقدس كبرياست و نبايد انسان براى رشد و كمال و آراسته شدن به حقايق انسانى به عقل تنها متكى شود؛ زيرا عقل از هدايت كامل انسان عاجز است، واين معنى را در طول حيات بشر ثابت كرده است.

عقل براى نشان دادن حقايق هم چون ساير اعضا و جوارح نيازمند به كمك است؛ زيرا ميدان فعاليت عقل مانند ساير عناصر وجود انسان محدود است، به همين خاطر خداوند مهربان فقط از باب لطف و عنايت و محبت و مرحمت و عشقى كه به خليفه و جانشين خود داشت تا اين موجود خاكى را به پاك‌ترين‌