اسرار الصلوة (فارسى) - الملكي التبريزي، الميرزا جواد؛ مترجم رضا رجب زاده - الصفحة ٥٨ - در بيان اينكه توبه به منزله طهارت باطن انسان است

صالحه بجاى آورد و چنانكه گفته شد آثار سوء آن را بر طرف سازد.

و حتى اگر به حيوانى آزارى رسانده احتياطا مى‌بايست كه آن ضرر را جبران نمايد و سپس آثار سوأش را برطرف سازد و همه اين مسائل از تدبر و تأمل در آنچه از مولا امير المؤمنين ٧ روايت شده فهميده مى‌شود.

روايت چنين است كه روزى كسى در محضر آن حضرت گفت:

«استغفر اللّه» حضرت خطاب به او فرمود: مادرت به عزايت بنشيند آيا مى‌دانى كه استغفار چيست؟ استغفار درجه عليّين است و آن اسمى است كه شش معنا و حقيقت را در بر دارد:

اول پشيمانى بر آنچه گذشته است.

دوم عزم و تصميم بر ترك بازگشت بآن عمل.

سوم اينكه حقوقى كه از مردمان ضايع نموده‌اى ادا نمائى تا اينكه خدا را درحالى‌كه هيچ حقى از كسى بر تو نيست ملاقات كنى.

چهارم اينكه هر عمل واجبى را كه ضايع ساخته‌اى حقش را ادا نمائى.

پنجم اينكه گوشتى كه از معصيت بر تن تو روئيده با حزن و اندوه بر آن گناه از بين ببرى تا آنجا كه پوست به استخوان بچسبد و سپس گوشت تازه بين آنها برويد.

ششم اينكه بدن را درد و رنج طاعت بچشانى هم چنانكه لذت معصيت چشانيدى، در اين هنگام است كه مى‌توانى بگوئى «استغفر اللّه».

و در مصباح الشريعة از امام ٤ صادق ٧ روايت شده كه آن حضرت فرمود: توبه ريسمان خدا و وسيله عنايت او است و سزاوار است كه بنده‌