اسرار الصلوة (فارسى) - الملكي التبريزي، الميرزا جواد؛ مترجم رضا رجب زاده - الصفحة ٢٧ - فصل دوم در عبرت و تفكر در اين امر

زيادى را مى‌بينى كه در وضوء و تطهير اعضاء بدن وسواس به خرج داده و با اينكه شرع يك‌مرتبه شستن را كافى دانسته بيش از سى بار آب مى‌ريزند، و شايد براى اين فرق وجوه ديگرى هم باشد.

هفتم اينكه از احكام شريعت در تطهير و پاكيزه ساختن بدن از كثافتهاى ظاهرى و اهميتى كه شرع باين موضوع داده است به اهميت تطهير قلب از نظر شارع پى ببرد، زيرا همچنان كه از بعضى از اخبار بر مى‌آيد مثل آنچه كه در «مصباح الشريعة» در اسرار مسواك از امام صادق ٧ روايت شده و يا آنچه از حضرت عيسى ٧ نقل گرديده و ما در جاى خود آن را بيان خواهيم داشت، مقصود اصلى از اين احكام هشدار و توجه به امر باطن و تطهير قلب است گرچه كه اين احكام هم به نوبه خود مطلوب شارع بوده و در طهارت قلب و پاكيزگى باطن اثراتى دارد، چنانكه صاحبدلان فرق بين حال طهارت و غير آن حال را در دل خود و صفاء آن مشاهده مى‌كنند.

قاضى سعيد قمى در اين مورد سخنى دارد كه آوردنش در اينجا بى‌مورد نيست، او مى‌گويد: چون ذات اقدس حق بنده را در نماز به- قرب و مناجات خود دعوت نموده لذا سزاوار است كه بنده قبل از شروع در نماز هر پليدى و كثافتى كه مايه بعد و دورى او از پروردگارش مى‌شود از خود دور كند كه از جمله تطهير درون آدمى به تخليه فضولات كه جزء پليدى‌ها است و براى مملكت بدن فايده‌اى نداشته بلكه باعث مرض و ضرر و سر منشأ دردها است مى‌باشد، و پس از تخليه مى‌بايست موضع خروج مدفوع را با آب كه اصل حيات و زندگى است شستشو كند زيرا كه آن موضع با ميتى كه روح را در آن تصرفى نيست برخورد