شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٣٧ - ٤/ ٤ تفسير مفهومى
١٥٥٥. تفسير القرطبى: على بن ابى طالب عليه السلام در باره اين سخن خداوند متعال: «جز براى آن كه بدانيم كسى را كه از پيامبر پيروى مىكند»، فرمود: معناى «براى آن كه بدانيم»، «براى آن كه ببينيم» است. عرب، «دانستن» را به جاى «ديدن»، و «ديدن» را به جاى «دانستن» به كار مىبَرَد، مانند اين سخن خداوند متعال: «آيا نديدى پروردگارت چه كرد؟» كه به معناى" آيا ندانستى؟" است».
١٥٥٦. امام باقر عليه السلام- در باره اين سخن خداوند: «بى آن كه به گناه، متمايل باشد»-: يعنى عامدانه گناه نكردن.
٤/ ٤ تفسير مفهومى
١٥٥٧. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: هر سخنى از قرآن كه در آن، تعبير «قنوت» آمده، به معناى «اطاعت» است.
١٥٥٨. الدرّ المنثور- به نقل از ابن عبّاس-: «همانا آن، قرآنى ارجمند است كه در لوحى محفوظ است»، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: « [يعنى] نزد خداوند در نوشتههايى پاك». «جز پاك شدگان، به آن، دست نمىزنند». [پيامبر صلى الله عليه و آله] فرمود: « [يعنى] مقرّبان».[١]
[١]. علّامه طباطبايى مىنويسد: ... مراد از« دست زدن به آن»، علم به آن است كه در كتاب نهفته است، چنان كه اين آيه:« ما آن را قرآنى عربى قرار داديم. باشد كه بينديشيد، و همانا آن در كتاب اصلى( لوح محفوظ) در نزد ما سخت والا و پُرحكمت است» به آن اشاره دارد.« مطهّرون»( اسم مفعول از تطهير)، كسانى هستند كه خداوند، جانهايشان را از پليدىِ معاصى و آلودگىِ گناهان، پاك كرده و يا از آنچه بزرگتر و ظريفتر از اينهاست و آن، پاك كردن دلهايشان از تعلّق به غير خداى متعال است. اين معنا از تطهير، با دست زدن به معناى علم، مناسبت دارد، نه طهارت به معناى پاكى از نجاست و ناپاكى ظاهرى. پس« مطهّرون»، كسانى هستند كه خداوند متعال، جانهايشان را پاك كرده است، مانند: فرشتگان گرامى و انسانهايى كه خدا آنها را پاك كرده است. خداوند متعال، فرموده است:« جز اين نيست كه خدا مىخواهد آلودگى را فقط از شما اهل بيت بزدايد و كاملًا پاكتان گرداند» و دليلى هم براى تخصيص دادن« مطهّرون» به فرشتگان- چنان كه بيشتر مفسّران، چنين كردهاند- وجود ندارد؛ زيرا اين كار، تقييد بدون مقيِّد است.