شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٦٢ - ب - مجادله با اهل كتاب(يهود)

مجادلات آن حضرت با فرعون، در آيات ١٨- ٣٧ شعرا به تفصيل آمده‌اند.

چهار. مجادلات پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله‌

الف- مجادله با مشركان در نفى شرك و بت‌پرستى‌

تعبير «قُلْ لا تُسْئَلُونَ عَمَّا أَجْرَمْنا وَ لا نُسْئَلُ عَمَّا تَعْمَلُونَ؛[١] بگو: جرم‌هاى ما را از شما نمى‌پرسند، و كاركرد شما را از ما بازخواست نمى‌كنند» در اين آيات، نمونه روشنى از حسن ادب در مناظره و جدال احسن است و به بهترين روشِ جدال، خصم را به تفكر وا داشته، و از مركب غرور و لجاج فرود مى‌آورد.[٢] نيز مجادله با مشركان در نفى ولايت و سرپرستى غير خدا و اثبات توحيد و معاد، از همين قبيل است.[٣]

ب- مجادله با اهل كتاب (يهود)

آيات فراوانى ناظر به اين بخش از جدال احسن پيامبر صلى الله عليه و آله است:

«قُلْ أَ تُحَاجُّونَنا فِي اللَّهِ وَ هُوَ رَبُّنا وَ رَبُّكُمْ‌.[٤] بگو: آيا با ما در باره خداوند محاجّه مى‌كنيد، در حالى كه او پروردگار ما و شماست».

«يا أَهْلَ الْكِتابِ لِمَ تُحَاجُّونَ فِي إِبْراهِيمَ وَ ما أُنْزِلَتِ التَّوْراةُ وَ الْإِنْجِيلُ إِلَّا مِنْ بَعْدِهِ أَ فَلا تَعْقِلُونَ\* ها أَنْتُمْ هؤُلاءِ حاجَجْتُمْ فِيما لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ فَلِمَ تُحَاجُّونَ فِيما لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ.[٥]

اى اهل كتاب، چرا در باره ابراهيم محاجّه مى‌كنيد در حالى تورات و انجيل پس از او فرستاده شده است، آيا نمى‌انديشيد؟ اى اهل كتاب، شما همان‌هايى هستيد كه در باره آنچه بدان دانشى نداريد، محاجّه مى‌كنيد. چرا در باره چيزهايى كه به آن علم‌

[١]. سبأ: آيه ٢٤.

[٢]. ر. ك: الميزان فى تفسير القرآن: ج ١٦ ص ٣٧٥.

[٣]. رعد: آيه ١٦؛ فاطر: آيه ٤٠؛ مؤمنون: آيه ٨١- ٨٩.

[٤]. بقره: آيه ١٣٩.

[٥]. آل عمران: آيه ٦٥- ٦٦.