شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٥٧ - ٥/ ٢ هوس

١٦٩٢. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: ترسناك‌ترين چيزهايى كه [از آنها] بر امّتم مى‌ترسم، لغزش‌هاى عالمان، و كجروى حكيمان و تأويل [و تفسيرهاى‌] نادرست [از قرآن‌] است.

١٦٩٣. سنن الترمذى‌- به نقل از ابو عمران اسلم تجيبى-: ما در شهر روم بوديم كه يك لشكر بزرگ از روميان را به سوى ما فرستادند. پس، از مسلمانان نيز به همان اندازه يا بيشتر به سوى ايشان رفتند. فرمانده مصريان، عقبة بن عامر بود و سردار جماعت (لشكر شام)، فَضالة بن عُبَيد. پس، مردى از مسلمانان بر سپاه روميان تاخت و خود را به دل آنان زد. مردم فرياد زدند و گفتند: سبحان اللَّه! با دست خودش، خودش را به نابودى مى‌دهد!

ابو ايّوب برخاست و گفت: اى مردم! شما اين آيه را اين گونه تأويل مى‌كنيد، در حالى كه اين آيه در باره ما گروه انصار، فرو فرستاده شد؛ زيرا هنگامى كه خداوند، اسلام را قدرت بخشيد و ياورانش فزونى گرفتند، عدّه‌اى از ما، پنهان از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به عدّه‌اى ديگر گفتند: اموال ما از بين رفت، و حالا كه خدا اسلام را قدرت بخشيده است و ياورانش فزونى گرفته‌اند، بهتر است به اموال و املاك خود بپردازيم و آنچه را از بين رفته است، جبران نماييم. پس، خداوند در پاسخِ آنچه ما گفته بوديم، اين آيه را بر پيامبرش صلى الله عليه و آله فرو فرستاد: «و در راه خدا انفاق كنيد و خود را با دست خود، به هلاكت ميفكنيد». بنا بر اين، مقصود از اين نابودى، همان پرداختن ما به اموال و آباد كردن آنها و فرو گذاشتن جنگ و جهاد از سوى ما بود.

٥/ ٢ هوس‌

١٦٩٤. الدرّ المنثور- به نقل از ابو قلابه-: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «اوّلين چيزى كه از زمين برداشته مى‌شود، علم است».

گفتند: اى پيامبر خدا! قرآن برداشته مى‌شود؟

فرمود: «خير؛ بلكه كسى كه آن را مى‌داند» يا فرمود: «كسى كه تأويل آن را مى‌داند، مى‌ميرد و گروهى باقى مى‌مانند كه آن را بر اساس [گرايش‌ها و] خواسته‌هاى خود، تأويل مى‌كنند».