شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٩٧ - ٣/ ٢ آيات قرآن، يكديگر را تكذيب نمىكنند

پيامبرانْ دروغ باشند، باكى بر من نخواهد بود و نجات يافته‌ام.

على عليه السلام فرمود: «پاك است پروردگار ما؛ پاك است و بزرگ و بسى بلندمرتبه! گواهى مى‌دهيم كه اوست پاينده زوال‌ناپذير، و در وجود او، شكّى نداريم و هيچ چيزى، همانندش نيست و شنواىِ بيناست، و [گواهى مى‌دهيم كه‌] قرآن، حق است، و پيامبران، حق اند، و پاداش و كيفر، حق اند. پس اگر افزونىِ ايمان، روزىِ تو شود يا از آن محروم شوى، هر دو به دست خداست. اگر بخواهد، روزى‌ات مى‌كند و اگر بخواهد، تو را از آن محروم مى‌گردانَد؛ ليكن من به خواست و قدرت خداوند، آنچه را كه در آن شك كرده‌اى، به تو مى‌آموزم. پس اگر خدا خير تو را بخواهد، علمش را به تو مى‌آموزد و ثابت‌قدم مى‌گردانَد، و اگر شرّ تو را بخواهد، گم‌راه و هلاك مى‌شوى.

امّا اين سخن او كه: «خدا را فراموش كردند. پس [خدا هم‌] فراموششان كرد»، به معناى آن است كه آنان، در سراى دنيا، خدا را فراموش كردند و به دستورهاى او عمل نكردند. پس خدا هم در آخرت، ايشان را از ياد مى‌بَرَد؛ يعنى از پاداش خود، چيزى براى آنان قرار نمى‌دهد. در نتيجه، از خير [و ثواب الهى‌] فراموش مى‌شوند.

همچنين است تفسير اين سخن او عز و جل: «پس همان گونه كه آنان، ديدار امروز خود را از ياد بردند و آيات ما را انكار مى‌كردند، ما [هم‌] امروز، آنان را از ياد مى‌بريم»، مقصود از فراموش شدن [آنها به وسيله خدا]، اين است كه به آنان، پاداش نمى‌دهد، در صورتى كه دوستان خود را كه در سراى دنيا به او و به پيامبرانش ايمان آورده‌اند و در نهان، از او ترسيده‌اند و فرمان‌بردار و به ياد خدا بوده‌اند، پاداش مى‌دهد.

و امّا اين سخن او كه: «و پروردگارت، هرگز فراموشكار نبوده است»، به اين معناست كه پروردگار بزرگ و بس بلندمرتبه ما، كسى نيست كه دچار فراموشى يا غفلت شود؛ بلكه همه چيز را به ياد دارد و به همه چيز، داناست. عرب، در باره فراموشى مى‌گويد:" فلانى، ما را فراموش كرده و از ما، ياد نمى‌كند"؛ يعنى دستور نمى‌دهد كه به ما خيرى برسد و در اين باره، از ما يادى نمى‌كند. اكنون، آنچه را خداوند عز و جل فرموده است، فهميدى؟».

آن مرد گفت: آرى. آسوده‌ام نمودى. خدا، آسوده‌ات گردانَد! و گِره از كارم گشودى.

خدا، به تو اجر بسيار دهد!

على عليه السلام فرمود: «و امّا اين سخن او كه: «روزى كه روح و فرشتگان، به صف مى‌ايستند، و [مردم‌] سخن نمى‌گويند، مگر كسى كه [خداى‌] رحمان، به او رخصت دهد، و سخنِ راست مى‌گويد»، و اين سخن او كه: «به خدا، پروردگارمان، سوگند كه ما مشرك نبوديم»، و اين سخن‌