امام عليه السلام فرمود: «چه چيزى اين تخم مرغ را حرام و آن مرغ را برايت حلال كرده؟» و آن گاه فرمود: «مايه پنير هم مثل همين تخم مرغ است. پس، از بازار مسلمانان و از دست نمازگزاران، پنير بخر و در باره آن، سؤال هم نكن، مگر كسى در باره آن به تو خبرى بدهد».

١٦٤٩. علل الشرائع‌- به نقل از ابو زهير بن شبيب بن انَس، از يكى از يارانش، در بيان اعتراض امام صادق عليه السلام به ابو حنيفه-: امام صادق عليه السلام فرمود: «تو فقيه مردم عراق هستى؟».

ابو حنيفه گفت: بله.

فرمود: «بر چه اساسى براى آنان فتوا مى‌دهى؟».

گفت: بر اساس كتاب خدا و سنّت پيامبرش صلى الله عليه و آله.

فرمود: «اى ابو حنيفه! آيا كتاب خدا را چنان كه بايد، مى‌شناسى و ناسخ و منسوخ را تشخيص مى‌دهى؟».

گفت: بله.

فرمود: «واى بر تو، اى ابو حنيفه! ادّعاى علمى را كردى كه خداوند، آن را جز نزد صاحبانِ كتاب كه بر آنان نازل گشته، قرار نداده است. واى بر تو! اين علم، جز در نزد خواصّ از فرزندان پيامبر ما صلى الله عليه و آله، نزد كسى نيست و خداوند، تو را وارث حتّى يك كلمه از كتابش قرار نداده است. اگر چنانى كه مى‌گويى- كه البتّه نيستى-، پس به من از اين سخن خداوند عز و جل: «در اين [راه‌] ها، شبان و روزان، آسوده‌خاطر بگرديد» خبر ده و بگو كه اين، كدام سرزمين است».

ابو حنيفه گفت: گمان مى‌كنم ما بين مكّه و مدينه است.

امام صادق عليه السلام رو به يارانش كرد و فرمود: « [آيا] مى‌دانيد كه ما بين مدينه و مكّه، راه را بر مردم مى‌بندند و اموالشان را مى‌گيرند و امنيت جانى ندارند و كشته مى‌شوند؟».

گفتند: بله. و ابو حنيفه خاموش ماند.

امام عليه السلام فرمود: «اى ابو حنيفه! از اين سخن خداوند عز و جل: «هر كس به آن وارد شود، در امان است» به من خبر ده و بگو كه اين [مكانِ امن‌] كجاست».

ابو حنيفه گفت: كعبه.

امام عليه السلام فرمود: «آيا زمانى كه حَجّاج بن يوسف، پسر زبير را در كعبه به منجنيق بست و او را كشت، پسر زبير در آن جا ايمن بود؟».

ابو حنيفه، چيزى نگفت ....

ابو بكر حضرمى گفت: فدايت شوم! پاسخ اين دو سؤال چيست؟

فرمود: «اى ابو بكر! مراد از «در اين [راه‌] ها، شبان و روزان، آسوده‌خاطر بگرديد»، زمان قائم ما اهل بيت است، و مراد از «هر كس به آن وارد شود، در امان است»، كسى است كه با