شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٦١ - سه جدال موسى عليه السلام با فرعون

شده است:

«فَجَعَلَهُمْ جُذاذاً إِلَّا كَبِيراً لَهُمْ لَعَلَّهُمْ‌ ....[١]

همه آنها را خرد كرد، جز بزرگ آنها را تا شايد به سراغ آن بروند».

سه. جدال موسى عليه السلام با فرعون‌

آيات بسيارى در قرآن، ناظر به داستان حضرت موسى عليه السلام و مناظره، محاجّه و جدال احسن آن حضرت با فرعون اند. آن حضرت هنگامى كه از سوى خداوند مأموريت يافت تا به جانب فرعون رود و او را به حق دعوت كند، چند چيز از خداوند خواست كه از جمله آنها شرح صدر و گشايش زبان بود:

«قالَ رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي\* وَ يَسِّرْ لِي أَمْرِي\* وَ احْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانِي\* يَفْقَهُوا قَوْلِي.[٢]

گفت: پروردگارا، به سينه‌ام گشايش ده، و كارم را آسان ساز، و گره از زبانم باز كن، تا گفتارم را بفهمند».

از اين آيات بر مى‌آيد كه در جدال احسن، شخص مجادل بايد از شرح صدر و تحمل برخوردار باشد و از بيانى شيوا و دور از تعقيد و ابهام بهره برد تا تفهيم و تفّهم به خوبى صورت پذيرد و حق از باطل ممتاز گردد.

ويژگى ديگر مجادل، گفتار نرم و رفتار ملايم است كه در آيه‌اى ديگر به آن اشاره شده است:

«اذْهَبا إِلى‌ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغى‌\* فَقُولا لَهُ قَوْلًا لَيِّناً لَعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشى‌.[٣]

به سراغ فرغون برويد، كه او سركشى كرده است، و با او به نرمى سخن بگوييد، تا شايد پند گيرد و يا بيمناك شود».

[١]. انبيا: آيه ٥٨- ٦٧.

[٢]. طه: آيه ٢٥- ٢٨.

[٣]. طه: آيه ٤٣- ٤٤.