شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٧٣ - ١/ ١ دعوت به خردورزى و انديشيدن
«و از نشانههاى او، اين كه از [نوع] خودتان، همسرانى براى شما آفريد تا بِدانها آرام گيريد، و ميانتان دوستى و رحمت نهاد. آرى، در اين [نعمت] براى مردمى كه مىانديشند، قطعاً نشانههايى است».
«اوست كسى كه از آسمان، آبى فرود آورد كه [آب] آشاميدنىِ شما از آن است، و روييدنى [هايى] كه [رمههاى خود را] در آن مىچرانيد [نيز] از آن است. به وسيله آن، كشت و زيتون و درختان خرما و انگور و از هر گونه محصولات [ديگر] براى شما مىروياند.
قطعاً در اينها براى مردمى كه انديشه مىكنند، نشانهاى است».
حديث
١٧١٧. امام كاظم عليه السلام- به هشام بن حكم-: اى هشام! خداوند- تبارك و تعالى- در كتابش به صاحبان خرد و فهم، بشارت داده و فرموده است: «پس بشارت ده به آن بندگان من كه به سخن، گوش فرا مىدهند و بهترينِ آن را پيروى مىكنند. اينان، كسانى هستند كه خدا آنان را راه نموده و اينان اند همان خردمندان».
اى هشام! خداوند- تبارك و تعالى- به واسطه خردها، حجّتها را براى مردمان، كامل گردانيد، و پيامبران را با بيان، يارى داد، و آنان را با دلايل، به ربوبيت خويش، راهنمايى نمود و فرمود: «معبود شما، معبود يگانهاى است كه جز او هيچ معبودى نيست، [و اوست] بخشايشگر مهربان. راستى كه در آفرينش آسمانها و زمين، و در پىِ يكديگر آمدن شب و روز، و كشتىهايى كه در دريا روان اند، با آنچه به مردم سود مىرساند، و [همچنين] آبى كه خدا از آسمان فرو فرستاده و با آن، زمين را پس از مردنش زنده گردانيده، و در آن، هر گونه جنبندهاى را پراكنده كرده، و [نيز در] گردانيدن بادها، و ابرى كه ميان آسمان و زمين، آرميده است، براى گروهى كه مىانديشند، واقعاً نشانههايى [گويا] است».
اى هشام! خداوند، اينها را دليلى براى شناخت او و اين كه ايشان را مدبّرى است، قرار داده و فرموده است: «و شب و روز و خورشيد و ماه را براى شما رام گردانيد، و ستارگان به فرمان او مسخّر شدهاند. مسلّماً در اين [امور]، براى مردمى كه مىانديشند، نشانههاست»، و نيز فرموده:
«او همان كسى است كه شما را از خاكى آفريد، سپس از نطفهاى، آن گاه از علقهاى، و سپس شما را [به صورت] كودكى بر مىآورد، تا به كمال قوّت خود برسيد و تا سالمند شويد- و از ميان شما كسى است كه مرگِ پيشرس مىيابد-، و تا [سرانجام] به مدّتى كه مقرّر است، برسيد، و اميد كه در