شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٩٩ - ٤/ ١٤ تفسير آيههاى متشابه
امام عليه السلام كه تكيه داده بود، راست نشست و فرمود: «خدايا! ببخشا، ببخشا!» و سپس فرمود: «اى يونس! آن كه گمان كند خدا صورتى همچون صورتها دارد، براى خدا شريك قرار داده است و هر كه گمان كند خدا اندامهايى همچون اندامهاى آفريدگان دارد، منكر خداست. پس گواهىِ او را نپذيريد و از كُشتار او نخوريد.[١] خدا، برتر از توصيف تشبيهكنندگان با صفت آفريدگان است. وجه خدا، پيامبران او هستند[٢] و در سخن او كه «با دو دستم آفريدم. آيا خود را بزرگ ديدى؟»، مقصود از دست، توانايى است، همچون اين سخن خدا: «و شما را به يارى خود، توانا گردانيد».
پس هركس گمان كند كه خدا در چيزى است يا بر روى چيزى است يا از چيزى به چيز ديگر دگرگون مىشود يا چيزى از او تهى است يا چيزى او را سرگرم مىكند، او را با ويژگىِ آفريدگان وصف كرده است، در حالى كه خدا، آفريدگار همه چيز است و با مقايسه سنجيده نمىگردد و به مردم، تشبيه نمىشود. مكانى از او تهى نيست و مكانى او را جاى نمىدهد. در عين حال كه دور است، نزديك است و در عين حال كه نزديك است، دور است. اين است خدا، پروردگار ما كه معبودى جز او نيست. پس هر كه خدا را با اين صفت اراده كند و دوست بدارد، از يگانهپرستان است و هر كه با غير اين صفت، خدا را دوست بدارد، خدا از او بيزار است و ما نيز از او بيزاريم».
١٦٣٣. امام رضا عليه السلام- آن گاه كه از معناى اين سخن خداى عز و جل: «خدا را فراموش كردند. پس خدا نيز آنان را به فراموشى سپرد» پرسش شد-: خداى متعال، فراموش نمىكند و اشتباه نمىكند؛ بلكه آفريده پديد آمده، فراموش و اشتباه مىكند. آيا نشنيدهاى كه خداوند عز و جل مىفرمايد: «و پروردگار تو، فراموشكار نيست»؟ در واقع، خدا كسى را كه او و ديدار روز رستاخيزش را فراموش كرده است، كيفر مىدهد و كيفر او، اين است كه خدا، خودشان را فراموششان ساخت، همان طور كه فرمود: «و مانند كسانى مباشيد كه خدا را فراموش كردند و او [نيز] آنان را دچار خودفراموشى ساخت. آنان همان نافرمانهايند». و اين سخن خدا: «پس امروز، آنها را فراموش مىكنيم، همان گونه كه آنها ديدار امروزشان را فراموش كردند»، به اين معناست
[١]. چرا كه يكى از شرايط ذبح كننده مسلمان بودن است و كسى كه خدا را همچون انسان بداند مسلمان نيست.
[٢]. چون وسيله توجه به خدا هستند.