شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٦٩ - ٢/ ٤ استواران در دانش و در شناخت تأويل
كسانى كه از دانش برخوردارند، نه ديگران، و براى مردمانى كه آن را چنان كه بايد خوانده شود، مىخوانند و ايشان، كسانى هستند كه بِدان ايمان دارند و آن را مىشناسند. جز اين كسان، قرآن براى آنها بس دشوار و از دلهايشان بسيار دور است. از همين رو، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «هيچ چيز به مانند تفسير قرآن، از دلهاى مردمان، دور نيست، و خلايق همگى در آن حيران اند، مگر كسى كه خدا خواسته باشد».
خداوند با اين پيچيدهسازى [و پر رمز و راز قرار دادن قرآن] خواسته است كه مردم به درِ خانه او و به راه او رجوع كنند، و او را بپرستند و از متولّيان كتابش و كسانى كه در واقع، سخنگوى او هستند، اطاعت كنند، و آنچه را در اين باره بِدان نياز دارند، از آنان بگيرند، نه از خودشان. سپس فرمود: «و اگر آن را به پيامبر و اولياى امر خود، ارجاع دهند، قطعاً از ميان آنان كسانى اند كه [درست و نادرستِ] آن را در مىيابند»، و از جز آنان، هرگز چنين علمى به دست نمىآيد، و اصولًا چنين كسى وجود ندارد، و تو مىدانى كه همه مردم نمىتوانند اولياى امر باشند؛ زيرا در اين صورت، كسى را نخواهنديافت كه بر او فرمانروايى كنند، و نه كسى را كه امر و نهى خدا را به او ابلاغ نمايند. پس خداوند، اولياى امر را افرادى خاص قرار داد تا كسانى كه اين مقام را به آنان آنان اختصاص نداده است، از ايشان پيروى كنند.
اين را بفهم، إن شاء اللَّه.
و زنهار، زنهار كه قرآن را به رأى خويش بخوانى؛[١] چرا كه مردم در علم [و شناخت] آن، شريك نيستند، آن گونه كه در ديگر امور آن، شريك اند، و بر شناخت آن و بر تأويلش قادر نيستند، مگر اين كه از راه و درى وارد شوند كه خداوند برايش قرار داده است. اين را در ياب، به يارى خدا، و مطلب را از جايگاه خودش بجوى تا به خواست خدا، آن را بيابى.
١٥١٥. امام هادى عليه السلام- در زيارت صاحب الأمر عليه السلام-: بار خدايا! بر پيشوايان رهيافته، و رهبران هدايتگر، و سَروران معصوم، و خداترسان نيكوكار، و جايگاهِ آرامش و وقار، و خزانهداران دانش و منتهاى بردبارى و افتخار، و مربّيان بندگان و اركان شهرها، و راهنمايان راه راست، و خردمندان بزرگمنش، و شريعتشناسان پرهيزگار، و چراغهاى تاريكىها، و
[١]. ظاهراً، مراد از خواندن، تأويل آن است.