شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٠٣ - ٤/ ١٥ تقييد اطلاقها و تخصيص عامها

و از ياد مى‌روند. همين طور است تفسير اين سخن خداى عز و جل: «امروز، آنها را فراموش مى‌كنيم، همان گونه كه آنها ديدار امروزشان را فراموش كردند» و منظور، اين است كه به آنها ثواب نمى‌دهد، آن گونه كه به اوليايش- كه آن هنگام كه به او و به فرستادگانش ايمان آوردند و از غيب بيمناك گشتند، در دنيا مطيع او و به ياد او بودند-، ثواب مى‌دهد.

امّا اين سخن خداوند: «پروردگار تو، فراموشكار نيست»، بدين معناست كه پروردگار پاك و بلندمرتبه ما كه بسيار والاست، كسى نيست كه فراموش كند و غفلت نمايد؛ بلكه نگه دارنده و داناست. عرب گاهى در باره فراموشى چنين مى‌گويد:" فلانى، ما را از ياد برده و ياد ما نمى‌كند"، يعنى فرمان خيرى در باره ما صادر نمى‌كند و ما را مشمول خير قرار نمى‌دهد. پس آنچه خداى عز و جل گفته است، فهميدى؟».

او گفت: آرى، مشكلى را برايم گشودى- خداوند مشكلى را از تو بگشايد- و گرهى از من باز كردى. خداوند، پاداشت را بزرگ گرداند!

٤/ ١٥ تقييد اطلاق‌ها و تخصيص عام‌ها

١٦٣٦. امام على عليه السلام‌- وقتى از ايشان در باره اين سخن خداى متعال: «مرا بخوانيد. شما را اجابت مى‌كنم» پرسيده شد كه: چرا ما دعا مى‌كنيم؛ ولى اجابت نمى‌شويم؟-: براى اين كه دل‌هاى شما به هشت [چيز]، خيانت كرده است:

يكم. شما خدا را شناختيد؛ ولى حقّ او را آن گونه كه برايتان واجب كرد، ادا نكرديد.

پس شناختتان فايده‌اى به شما نبخشيد.

دوم. شما به پيامبر او ايمان آورديد؛ ولى بر خلاف سنّت او رفتار كرديد و شريعتش را ميرانديد. پس نتيجه ايمانتان كجاست؟

سوم. شما كتاب او را كه بر شما فرو فرستاده است، خوانديد؛ امّا به آن عمل نكرديد و گفتيد: شنيديم و فرمان برديم. سپس مخالفت كرديد.

چهارم. گفتيد از آتش مى‌ترسيد، در حالى كه هر زمان، با گناهانتان، بدن‌هايتان را به سوى آتش مى‌بريد. پس ترستان كجاست؟