شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٠١ - ٣/ ٢ آيات قرآن، يكديگر را تكذيب نمىكنند
مُهر از دهانهايشان برداشته مىشود و به پوستهاى خود مىگويند:" چرا بر ضدّ ما گواهى داديد؟". پوستهايشان مىگويند: «همان كسى كه هر چيزى را گويا كرده است، ما را گويا ساخت [تا اعتراف كنيم]».
سپس در جايى ديگر گِرد مىآيند و از آنها خواسته مىشود كه زبان به سخن بگشايند، پس هر يك، از ديگرى مىگريزد، و اين است معناى اين سخن او: «روزى كه آدمى از برادرش، و از مادر و پدرش، و از همسر و پسرانش مىگريزد». پس از آنها خواسته مىشود كه سخن بگويند؛ امّا تنها آن كس سخن مىگويد كه [خداى] مهربان به او اجازهاش دهد، و او حقيقت را مىگويد.[١] پس پيامبران- كه درود خدا بر ايشان باد-، در يكايكِ اين جاها بر مىخيزند، و همين است معناى سخن خداوند كه: «پس [حالشان] چگونه است آن گاه كه از هر امّتى، گواهى بگيريم و تو را بر آنان، گواه آوريم؟».
سپس در جايى ديگر گِرد مىآيند كه در آن، مقام محمّد صلى الله عليه و آله است؛ همان مقام ستوده.
پس [ايشان،] خداوند- تبارك و تعالى- را چنان مىستايد كه پيش از او، هيچ كس او را آن چنان، نستوده است. آن گاه، همه فرشتگان را مىستايد، به طورى كه هيچ فرشتهاى نمىمانَد، مگر آن كه محمّد صلى الله عليه و آله او را به نيكى مىستايد. سپس به ستايش از پيامبران مىپردازد، چنان ستايشى كه هيچ كس پيش از او نكرده است. آن گاه به ستايش از همه مردان و زنان مؤمن، زبان مىگشايد و از صدّيقان و شهيدان، آغاز كرده، به صالحان، ختم مىكند. پس اهل آسمانها و زمين، او را مىستايند، و اين است معناى اين سخن خداوند متعال: «اميد است كه پروردگارت، تو را به مقامى ستوده برساند». پس خوشا به حال كسى كه او را از آن مقام، بهرهاى باشد! و بدا به حال كسى كه وى را در آن مقام، بهره و نصيبى نباشد!
سپس در جايى ديگر، گِرد مىآيند و از يكديگر، انتقام مىكشند. اينها همه، پيش از حسابرسى است. پس چون نوبتِ حسابرسى فرا رسد، هر انسانى سرگرم كار خويش مىشود. از خداوند، بركت آن روز را مىخواهيم».
آن مرد گفت: آسودهام نمودى. خدا، آسودهات كند- اى امير مؤمنان- و گِره از كارم گشودى. خداوند، به تو اجر بسيار دهد!
[١]. اشاره است به آيه ٣٨ سوره نبأ.