شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٢٦ - اهداف سوگند در كلام الهى

مرتبط با مُقْسمٌ‌عليه اند؛ مانند:[١]

١. توجه انسان‌ها به ارزش و بزرگى مُقْسمٌ‌به‌[٢] وقتى آنها آن را بى‌مقدار مى‌دانند؛ چنان‌كه اعراب جاهلى قرآن را جادو مى‌پنداشتند و خداوند به آن سوگند ياد كرد تا ارزش و عظمت آن معلوم شود:[٣] «وَ الْقُرْآنِ الْحَكِيمِ.[٤]

سوگند به قرآن حكيم».

همچنين است توجه دادن به يقينى بودن مقسمٌ‌به در مواردى كه برخى آن را باور ندارند، چنان‌كه براى نشان دادن درستى رستاخيز به آن سوگند ياد شده است:[٥] «لا أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيامَةِ.[٦]

سوگند به روز قيامت».

٢. توجه دادن به مُقْسمٌ‌به براى پندآموزى؛ مانند سوگند به مخلوقاتى چون شب و روز:[٧]

«وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشى‌\* وَ النَّهارِ إِذا تَجَلَّى.[٨]

سوگند به شب آن هنگام كه پرده مى‌افكند. سوگند به روز آن هنگام كه روشن مى‌كند».

٣. ردّ افكار خرافى و اعتقادهاى جاهلانه؛ مانند عقيده به خدايى ستارگان كه به آنها سوگند ياد شده است تا معلوم شود كه آنها معبودى پندارى اند و مردم در پرستش‌

[١]. الأقسام فى القرآن: ص ١٣.

[٢]. الأقسام فى القرآن: ص ١٣؛ الأمثل: ج ١٤ ص ١٠٣.

[٣]. تفسير الفخر الرازى: ج ٢٦ ص ٤١؛ الإتقان فى علوم القرآن: ج ٢ ص ٣٥٤.

[٤]. يس: آيه ٢.

[٥]. الإتقان فى علوم القرآن: ج ٢ ص ٣٥٤.

[٦]. قيامت: آيه ١.

[٧]. التبيان فى تفسير القرآن: ج ١٠ ص ٣٦٢.

[٨]. ليل: آيه ١- ٢.