شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٢٣ - ٤/ ١٧ تفسير باطنى

١٦٥٦. الخصال‌- به نقل از صالح بن سهل، در باره اين سخن خداى عز و جل: «چهار پرنده را بگير و آنها را نزد خود ريز ريز كن. سپس بر سر هر كوهى جزئى از آن را قرار بده»-: امام صادق عليه السلام فرمود:

«ابراهيم، هدهد و جغد و طاووس و كلاغ را گرفت و آنها را سر بريد و سرهايشان را جدا كرد. سپس بدن‌هاى آنها را در هاون گذاشت و پرها و گوشت‌ها و استخوان‌هاى آنها را به هم آميخت. سپس آنها را ده قسمت كرد و آنها را بر سر ده كوه قرار داد و آن گاه نزد خود، آب و دانه گذاشت. سپس منقارهاى آنها را در ميان انگشتانش گرفت و گفت:" به اذن خداى عز و جل بياييد". پس برخى گوشت‌ها و پرها و استخوان‌ها با همديگر به پرواز در آمدند و بدن‌ها همان گونه كه قبلًا بودند، شكل گرفتند. هر بدنى به گردنى كه سر و منقار داشت، چسبيد. ابراهيم، منقارهاى آنها را رها كرد و آنها آمدند و از آن آب خوردند و از آن دانه‌ها چيدند و سپس گفتند: اى پيامبر خدا! ما را زنده كردى. خدا زنده‌ات كند! ابراهيم گفت:" بلكه خدا زنده مى‌كند و مى‌ميراند". اين، تفسير ظاهرى است».

امام عليه السلام سپس فرمود: «امّا تفسير باطنى آن: چهار نفر كه توان تحمّل سخن را دارند، بگير و علم خودت را به آنها بسپار و آن گاه آنها را به عنوان حجّت‌هاى خود براى مردم به مناطق مختلف زمين گسيل كن. و هرگاه خواستى كه نزدت بيايند، آنها را با اسم اعظم صدا بزن. به فرمان خداى عز و جل، نزد تو خواهند آمد».

١٦٥٧. تفسير العيّاشى‌- به نقل از جابر-: از امام صادق عليه السلام در باره معناى باطنى اين آيه: «براى شما از آسمان، آبى مى‌فرستد تا شما را با آن پاك كند و پليدى شيطان را از شما ببرد و دل‌هايتان را