شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٢١ - ٤/ ١٧ تفسير باطنى

١٦٥٤. تفسير العيّاشى‌- به نقل از جابر-: از امام باقر عليه السلام در باره اين آيه: «هر امّتى فرستاده‌اى دارد.

پس چون پيامبرشان به سوى آنان آمد، ميانشان به داد، داورى مى‌شود و به آنان ستم نمى‌شود» پرسيدم.

فرمود: «تفسير باطنى آيه، اين است كه هر ملّتى از اين امّت، فرستاده‌اى از خاندان محمّد دارد. او به سوى آن ملّت كه وى فرستاده به سوى آنهاست، مى‌رود و آنان، همان اوليا و فرستاده اند». امّا درباره سخن خداوند: «وقتى فرستاده‌شان آمد، در ميانشان به داد، داورى مى‌شود»، فرمود: «به اين معناست كه فرستاده‌ها در ميان آنان به داد، داورى مى‌كنند، و چنان كه خداوند فرموده، به آنان ستم نمى‌شود».

١٦٥٥. الكافى‌- به نقل از يعقوب بن جعفر بن ابراهيم-: خدمت امام كاظم عليه السلام بودم كه مردى مسيحى آمد و ما هم با او در وادى عريض بوديم. مسيحى گفت: ... خدا كارت را به سامان كند! من سؤالى از تو دارم.

فرمود: «بپرس».

گفت: از كتاب خداى متعال برايم سخن بگو كه بر محمّد، نازل كرده و محمّد، آن را بر زبان آورده و آن را آن گونه كه خدا توصيف كرده، توصيف نموده است و خدا فرموده:

«حا. ميم! سوگند به كتاب روشنگر. ما آن را در شبى مبارك، فرو فرستاديم. ما هشدار دهندگانيم. در آن [شب‌]، هر كارى [به گونه‌] حكمت‌آميز، فيصله مى‌يابد». تفسير باطنى اين چيست؟

فرمود: «حا. ميم»، محمد صلى الله عليه و آله است كه همانى است كه در كتاب هود، بر او نازل شده است، و [حاميم‌] حروفش ناقص است. «كتاب روشنگر» امير مؤمنان على عليه السلام است.

«شب»، فاطمه است. و اين سخن خداوند: «در آن، هر كارى [به گونه‌] حكمت‌آميز، فيصله مى‌يابد»، مى‌گويد: از آن شب، خير فراوانى بيرون مى‌آيد؛ مرد حكيم، مرد حكيم، مرد حكيم».

آن مرد گفت: اوّلى و آخرينِ اين مردان را معرّفى كن.

فرمود: «صفت آنها، مشابه است؛ ولى سومين نفر را برايت توصيف مى‌كنم كه از نسل او چه بيرون مى‌آيد. او در نزد شما در كتاب‌هايى كه بر شما نازل شده، هست، اگر تغيير نداده و تحريف نكرده باشيد، و كفر بورزيد، و البتّه در گذشته اين كار را كرده‌ايد».