شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٩ - ١/ ٣ قرآن، ظاهر و باطنى دارد

١/ ٣ قرآن، ظاهر و باطنى دارد

١٤٦٢. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: هيچ آيه‌اى از قرآن نيست، مگر اين كه ظاهرى دارد و باطنى، و هيچ حرفى‌[١] از آن نيست، مگر اين كه تأويلى دارد «و تأويل آن را جز خدا و ريشه‌داران در دانش، كسى نمى‌داند».

١٤٦٣. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: هيچ آيه‌اى از قرآن نازل نشده، مگر اين كه ظاهرى و باطنى دارد، و براى هر حرفى، حدّى است، و براى هر حدّى، مطّلعى‌[٢] است.

١٤٦٤. امام على عليه السلام: قرآن، ظاهرش زيبا و باطنش ژرف است، شگفتى‌هايش پايان نمى‌يابند، غرايبش تمام نمى‌شوند و تاريكى‌ها جز با آن زدوده نمى‌گردند.

١٤٦٥. امام صادق عليه السلام: عدّه‌اى به ظاهر [قرآن‌]، ايمان آوردند و به باطن آن، كافر شدند. پس هيچ سودشان نبخشيد. پس از آنان، مردمانى آمدند كه به باطن [قرآن‌]، ايمان آوردند و به ظاهر آن، كافر شدند. [قرآن،] اينان را نيز هيچ سودى نبخشيد. ايمان به‌

[١]. حرف، در اين جا به معنى« وجه» است و مقصود از آن، وجهى از كلام است كه آيه يا آياتى مشتمل بر آن‌است، از قبيل: امر، نهى، موعظه، ترغيب، تهديد و مانند اينها. بنا بر اين، هيچ وجهِ سخنى در قرآن نيست، مگر آن كه تأويلى دارد.

[٢]. مطّلع( به ضمّ ميم و تشديد طا و فتح لام)، اسم مكان است از اطّلاع، يعنى مكان نگريستن و اطّلاع يافتن، يا( به فتح ميم و لام و سكون طا)، اسم مكان است از طلوع به معناى مكان طلوع.