مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١٨ - امر به معروف و نهی از منکر در قرآن

بِالْمَعْروفِ وَ ینْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکرِ وَ اولئِک هُمُ الْمُفْلِحونَ» [١] باید در میان شما یک امت، یک جمعیت کارش امر به معروف و نهی از منکر باشد. [این معنی درصورتی است که] «مِن» را «مِن» تبعیضی بگیریم. اگرطور دیگر تفسیر کنیم معنایش این است: از شما امت چنین امتی باید ساخته شود، یعنی همه شما باید چنین امتی باشید (امر به معروف و نهی از منکر کنید). هر دو تفسیر درست است و با هم منافات ندارند، چون امر به معروف و نهی از منکر یک وظیفه عمومی است برای همه مردم و وظیفه خاصی است برای یک طبقه معین که از حد عامّه مردم بیرون است. باید از میان شما چنین جمعیتی باشد یا باید شما امت چنین امتی باشید که کارتان دعوت به خیر، امر به معروف و نهی از منکر باشد.«وَ اولئِک هُمُ الْمُفْلِحونَ» تنها چنین امتی که در میان آنها دعوت به خیر، امر به معروف و نهی از منکر وجود دارد میتواند رستگار، سرفراز، سعادتمند و مستقل باشد، صلاح و رستگاری داشته باشد.

در سوره آل عمران آیات مربوط به امر به معروف و نهی از منکر زیاد است. آیهای که خواندم، بعد از این آیه است:«وَ اعْتَصِموا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمیعاً وَ لا تَفَرَّقوا» [٢]. مردم را دعوت به اتحاد و از تفرقه نهی میکند و پرهیز میدهد: بپرهیزیدای مسلمانان از اینکه در میان شما تفرقه و اختلاف وجود داشته باشد؛ کوشش کنید اختلافاتی که به وجود آمده است حل کنید، اختلافات را کمتر کنید، دائماً شکافها را زیاد نکنید. از این شکافها که روزبه روز بیشتر میشود چه کسی استفاده میبرد؟ آیا غیر از دشمن اسلام کس دیگری استفاده میبرد؟ آیا دشمن از ما چه میخواهد؟ غیر از این میخواهد که ما به نامهای مختلف مذهبی و فرقهای دائماً به جان یکدیگر بیفتیم، یکدیگر را فحش بدهیم؟! قرآن میگوید از تفرقه بپرهیزید. بعد میفرماید:«وَلْتَکنْ مِنْکمْ امَّةٌ یدْعونَ الی الْخَیر». مثل اینکه در اینجا منظور قرآن از «خیر» بیشتر همان اتحاد است. یعنی در میان شما باید جمعیتی باشد که همیشه مسلمین را دعوت به وحدت و اتحاد کنند، با تفرقهها و افتراقهایی که میان مسلمین هست مبارزه کنند و بجنگند. بعد میفرماید:«وَ لا تَکونوا کالَّذینَ تَفَرَّقوا وَ اخْتَلَفوا» [٣] مانند جمعیتهایی که متفرق و مختلف شدند، دسته دسته و فرقه فرقه شدند نباشید.