هم شهادت موفقیت است نه شکست. مگر نه این است که علی علیه السلام همواره آرزوی شهادت میکرد و میگفت:«لَالْفُ ضَرْبَةٍ بِالسَّیفِ اهْوَنُ عَلَی مِنْ میتَهٍ عَلی فِراشٍ ...» [١]، مگر نمیگفت:«وَاللَّهِ لَابْنُ ابی طالِبٍ انَسُ بِالْمَوْتِ مِنَ الطِّفْلِ بِثَدْی امِّهِ» [٢]. مگر بلافاصله پس از ضربت خوردن از ابن ملجم نگفت:«فُزْتُ وَ رَبِّ الْکعْبَةِ» [٣]. مگر در وقتی که در بستر افتاده بود نگفت: «... وَ ما کنْتُ الّا کقارِبٍ وَرَدَ وَ طالِبٍ وَجَدَ» [٤]. مگر سیدالشهداء نگفت:«وَ ما اوْلَهَنی الی اسْلافِی اشْتیاقَ یعْقوبَ الی یوسُفَ» [٥]. مگر نگفت:«لا ارَی الْمَوْتَ الّا سَعادَةً وَلَا الْحَیوةَ مَعَ الظّالِمینَ الّا بَرَماً» [٦].

این مطلب را با مقیاس دیگری هم باید سنجید و آن، مقیاس اجتماعی است. در همه دستورات مسیح شاید یک دستور اجتماعی خالص پیدا نشود [٧] اما اسلام یک سلسله تعلیمات اجتماعی دارد. اسلام یک سلسله حبّ و بغضهای منطقی دارد. دستور ائمه اطهار به اقامه عزای حسین بن علی علیه السلام- همانطور که در سخنرانیهای عاشورای ٨٢ تحت عنوان «خطابه و منبر» [٨] گفتیم- به خاطر تشفّی قلب حضرت زهرا فی المثل نیست، حضرت زهرا اجَلُّ شأناً از این امور است؛ برای احیاء نیت حضرت سیدالشهداء و حضرت زهراست. از این جهت اظهار تأثر میشود که چرا چنین حادثهای واقع شد. به منزله «آخ» است که مبادا تجدید شود. برای تقویت روح مبارزه است. البته تجلیل شهادت و جشن شهادت نیز اگر به شکل معنوی و اخلاقی باشد نه آنطور که فعلًا در عید کریسمس معمول است، ممکن است تشویق به جهاد در او باشد؛ اما تشویق به تنهایی کافی نیست؛ حبّ و بغض باید با هم توأم باشد تا روح مبارزه در شخص پیدا بشود [٩]. احیاء روح مبارزه به این است که مظاهر ظلم و کفر

[١]. نهج البلاغه، خطبه ١٢١. [همانا هزار ضربه شمشیر برای من از مردن در بستر آسانتر است.][٢]. نهج البلاغه، خطبه ٥. [به خدا سوگند انس پسر ابیطالب به مرگ از انس کودک به پستان مادرش بیشتر است.][٣]. مناقب ابن شهرآشوب، ج ٣/ ص ٣١٢.[٤]. نهج البلاغه، نامه ٢٣. [و من نیستم جز مانند جوینده آبی که بدان برسد، و یابندهای که به خواستهاش دست یابد.][٥]. لهوف، ص ٢٥.[٦]. تحف العقول، ص ٢٤٥.[٧]. در اواخر تحف العقول بعضی دستورات در مورد ظلم از عیسی علیه السلام نقل شده.[٨]. [این سخنرانیها در کتاب ده گفتار اثراستاد شهید به چاپ رسیده است.][٩]. و به عبارت دیگر مکتب عزای حسینی مکتب تأثّر محض نیست، مکتب ثوره و انقلاب است. در طول تاریخ اسلامی این حادثه منشپ انقلابها شده و کاخهای ظلم را در اثر برانگیختن تأثر و بغض منطقی و اجتماعی واژگون کرده است و در آینده نیز خواهد کرد.