مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٤٤ - ٣ یادداشت درباره نهضت حسینی

یک حکومت دیکتاتوری بیست ساله سقوط کرده بود فوق العاده هیجانآور بود.

ب. عقده حقارت که از سخنان یزید در وقت آوردن سر امام به حضورش پیداست که تمسک کرد به آیه «قُلِ اللَّهُمَّ مالِک الْمُلْک ...» [١].

ج. حس انتقامجویی که مربوط میشود به جریانات گذشته بنی هاشم و بنی امیه.

عمل جگرخوارگی هند و عکس العملهای مختلف ابوسفیان در طول تاریخ گواه بر مطلب است. جنگ بدر احقادی در بنی امیه به وجود آورد. اشعار یزید: (لَیتَ اشْیاخی بِبَدْرٍ شَهِدُوا ...) گواه مطلب است [٢] ٣. مقایسه وضع امام حسین بعد از معاویه و استغاثه و استمداد مردم برای بیعت، با وضع حضرت امیر بعد از قتل عثمان و طلب بیعت مردم. ایضاً مقایسه خود این مردم با خود آن مردم.

٤. به عقیده آقای صالحی در قیام ابتدایی باید احتمال شکست از احتمال موفقیت کمتر باشد وگرنه جایز نیست، ولی در قیام دفاعی احتمال موفقیت هر اندازه ضعیف باشد مشروع است.

ایشان تمام اهمیت را در ناحیه احتمال ذکر کردهاند که اگر ظنّ غالب باشد جایز است و الّا جایز نیست، درصورتی که عمده جانب محتمل است. بعضی از محتملها اگر احتمال موفقیت نود درصد هم باشد در مقابل احتمال از دست دادن جایز نیست ولی بعضی محتملها اگر احتمال موفقیت فوق العاده ضعیف هم باشد باز هم قیام جایز است.

٥. به عقیده آقای صالحی قیام امام با تهاجم دستگاه حاکمه شروع شده و چهار مرحله داشته است:

الف. از وقتی که به مکه رفت تا وقتی که تصمیم داشت در مکه بماند.

ب. از هنگامی که تصمیم گرفت به کوفه برود تا برخورد با حرّ ریاحی.

ج. از برخورد با حرّ تا شروع جنگ.

د. مرحله جنگ.

از این چهار مرحله، مرحله اول و سوم و چهارم دفاعی بوده، و مرحله دوم نیمه دفاعی و نیمه ابتدایی بوده است.