درجه اول را داشته باشد. علی علیه السلام فرمود: من چنین پیش بینی میکنم که اسلام در میان مردم به حالت پوستینی درآید که آن را وارونه پوشیدهاند (وَ لُبِسَ الْاسْلامُ لُبْسَ الْفَرْوِ مَقْلوباً) [١]، همانطور که پوستینی را وارونه میپوشند، مردم اسلام را وارونه تلقی کنند، رو را به جای پشت و پشت را به جای رو بگیرند. در این صورت نه تنها چنین پوستینی گرمی ندارد، بلکه چیز مضحک و موحشی هم از آب درمیآید. اگر ارزشهای اسلامی معکوس شود، ارزش درجه اول درجه آخر شمرده شود و درجه آخر درجه اول [٢]، معنایش همان اسلامی است که وارونه شده، پوستینی است که آن را وارونه پوشیدهاند.

از نظر مسلمین، ارزش امر به معروف و نهی از منکر متفاوت است. این مسأله را از نظر علمای اسلامی توضیح میدهم. البته علمای اسلامی تحت این عنوان یعنی «ارزش امر به معروف و نهی از منکر چقدر است» بحث نکردهاند، ولی مسألهای را بحث کردهاند که از آن میتوان به ارزش امر به معروف و نهی از منکر در نظر علما پی برد. اصلی در اسلام است و حدیث نبوی است که بر طبق آن همه علمای اسلام نظر میدهند و آن اینکه پیغمبر اکرم فرمود:«اذَا اجْتَمَعَتْ حُرْمَتانِ تُرِکتِ الصُّغْری لِلْکبْری» اگر دو ارزش، دو امر محترم در اسلام با یکدیگر اجتماع پیدا کنند یعنی تزاحم پیدا کنند، باید کوچکتر را رها کنید، بزرگتر را بگیرید.

این مطلب مثالهای خیلی واضحی دارد. مثال معروفی که ذکر میکنند این است:

وارد زمین غصبی شدن حرام است. اگر شما دیدید در یک زمین غصبی، یک انسان و حتی یک حیوان و نفس محترمی در آب افتاده و دارد غرق میشود، چه باید بکنید؟ یا باید پا روی زمین غصبی بگذارید- که این فی حد ذاته حرام است- و بروید او را نجات بدهید، یا به خاطر اینکه به زمین غصبی وارد نشوید سر جایتان بایستید تا آن نفس محترم هلاک شود. اینجا چه باید کرد؟ دو حرمت است: یکی حرمت مال که قوانین مالی باید محفوظ بماند، احترام مال مشروع مردم باید محفوظ بماند، بدون رضایت صاحبش نباید به آنجا وارد شد، و دیگر احترام نفس و جان. احترام مال هرگز

[١]. نهج البلاغه، خطبه ١٠٧.[٢]. فرض کنید ارزش ناخن گرفتن که در روز جمعه مستحب است آنقدر بالا بیاید که جای امر به معروف و نهی از منکر را بگیرد، یا شانه زدن موی سر یا موی ریش به اندازه امر به معروف و نهی از منکر و بالاتر از آن ارزش پیدا کند و یا زیارت مستحبی رفتن در حد ارزشهای درجه اول شمرده شود.