شهادت و گواهی درست فکر کنید: ما گواهی میدهیم که تو نماز را بپا داشتی، تو زکات و انفاق را به همه مراتبش ادا کردی [١]، تو آمر به معروف و ناهی از منکر هستی، تو امر به معروف و نهی از منکر کردی، یعنی تمام نهضت تو امر به معروف و نهی از منکر است، در راه خدا کوشیدی، آن حد اعلای کوشش، آن کوششی که سزاوار است یک بشر در راه حق از خود بروز دهد.

نکته قابل توجه این است که ما در زیارت وارث میگوییم: «ما گواهی میدهیم».

گواهی برای چه کسی میدهیم؟ معمولًا نزد قاضی که میرویم گواهی میدهیم. وقتی که مطلبی برای قاضی ثابت نیست و میخواهیم مدّعایی را ثابت کنیم، میگوییم: آقای قاضی! من گواهم که فلان شخص در فلان وقت این مقدار تحت فلان عنوان از این آقا طلبکار بود. در زیارت وارث هم شهادت میدهیم. نزد چه کسی شهادت میدهیم؟ آیا نزد خدا شهادت میدهیم؟ به نفع چه کسی؟ به نفع امام حسین؟.

علمای معانی و بیان، نکتهای را ذکر میکنند که خیلی عالی است و آن این است:

انسان گاهی مطلبی را در مقامی میگوید نه برای اینکه مطلب را به شنونده تفهیم کند، بلکه برای اینکه میخواهد به او تفهیم کند که من این را میفهمم. این خیلی شایع هم هست. شما گاهی در حضور کسی به یک مطلب گواهی میدهید نه به عنوان اینکه او بداند؛ میدانید خودش میداند ولی با این گواهی میخواهید به او بفهمانید و نزد او اقرار کنید که شما میفهمید و میدانید.

در اینجا شهادت معنایش اعتراف است. «من گواهی میدهم» یعنی من هم مثل هر آدم فهمیده و محققی به این حقیقت اعتراف میکنم، من معترفم یا اباعبداللَّه که نهضت تو، نهضت امر به معروف و نهی از منکر بود. یعنی من این را میفهمم که تو تنها

[١]. چون زکات، تنها پول دادن نیست؛ ثروت زکاتی دارد، نطق زکاتی دارد، فکر و مغز زکات دارد، بدن انسان مجموعاً زکات دارد، دست و پا هر یک زکاتی دارند، چشم زکاتی دارد، گوش زکاتی دارد. یعنی هر نعمتی که خدا میدهد، وقتی شما بهرهای از آن نعمت را در خدمت مخلوقات خدا قرار میدهید، زکات دادهاید. در قرآن میخوانید:«الَّذینَ یؤْمِنونَ بِالْغَیبِ وَ یقیمونَ الصَّلوةَ وَ مِمّا رَزَقْناهُمْ ینْفِقونَ» (بقره/ ٣) متقین کسانی هستند که به غیب و ماوراء محسوسات ایمان دارند، نماز را بپا میدارند و از آنچه ما به آنها انعام کردهایم میبخشند. وقتی که از معصوم میپرسند: یعنی چه از آنچه که ما به آنها دادهایم؟ امام میفرماید:«ای مِمّا عَلَّمْناهُمْ یعَلِّمونَ». به موضوع مال و ثروت اختصاص نمیدهد. یکی از مصداقهایش این است که اگر شما عالم هستید، اگر میدانید چیزی را که دیگران نمیدانند، اگر علم مفیدی برای بشر نزد شما هست، انفاق و زکات آن در راه خدا این است که به محتاجان برسانید. این هم زکات و انفاق است.