مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٣ - فصل چهارم تحلیل واقعه عاشورا
حمل میکنند، حفظ میکنند، بعد منتقل میکنند به کسانی که از خودشان داناترند.
معنای جمله این است که شما اینها را حفظ کنید و به دیگران برسانید. بسا هست که شما اصلًا عمق حرف مرا درک نمیکنید ولی آن دیگری که میشنود، میفهمد؛ شما فقط ناقلی هستید، نقل میکنید. و باز بسا هست که شما چیزی میفهمید ولی آن کسی که بعد، شما برای او نقل میکنید بهتر از شما میفهمد. مقصود این است که سخنان مرا برسانید به نسلهای آینده که معنای سخن مرا از شما بهتر میفهمند.
علی علیه السلام فرمود آینده مرا بهتر خواهد شناخت. پیغمبر صلی الله علیه و آله هم فرمود در آینده معانی سخن مرا بهتر از مردم حاضر درک خواهند کرد. این است معنای اینکه ارزش یک چیز در زمان خودش آنچنانکه باید، درک نمیشود؛ باید زمان بگذرد، بعدها آیندگان تدریجاً ارزش یک شخص، ارزش کتاب یا سخن یک شخص، ارزش عمل یک شخص را بهتر درک میکنند.
اقبال لاهوری شعری دارد که گویی ترجمه جمله مولا علی علیه السلام است. حضرت میفرماید:«غَداً تَعْرِفونَنی» فردا مرا خواهید شناخت (این را روزی میگوید که دارد از دنیا میرود)، بعد از مرگ من مرا خواهید شناخت. اقبال میگوید: «ای بسا شاعر که بعد از مرگ زاد». مقصودش از شاعر، نه هر کسی است که چند کلمه سرهم کند، بلکه مقصود کسی است که پیامی دارد، مثل خود اقبال که شاعری است که فکری دارد، اندیشهای دارد، پیامی دارد، یا مولوی و حافظ که شعرایی هستند که اندیشه و پیامی دارند؛ گو اینکه پیام بعضی از اینها را بعد از پانصد سال هم هنوز مردم درست درک نمیکنند، مثل حافظ که هنوز وقتی که در اطراف او مطلب مینویسند، هزارجو چرند مینویسند الّا آن پیامی که خود حافظ دارد. «ای بسا شاعر که بعد از مرگ زاد».
بسیاری از اندیشمندان تولدشان بعد از مرگشان است؛ یعنی این گونه اشخاص در زمان خودشان هنوز تولد پیدا نکردهاند.
جبران خلیل جبران یک نویسنده درجه اول عرب زبان است و از عربهای مسیحی است که تولدش در لبنان بوده ولی پرورش و بزرگ شدن و فرهنگش بیشتر در آمریکا بوده است. او عربی نویس و انگلیسی نویس و همچنین نقّاش است و مخصوصاً در عربی، از آن شیرین قلمهای درجه اول است. با اینکه مسیحی است، از شیفتگان علی بن ابیطالب علیه السلام است. (در میان عربهای مسیحی، شیفته علی ما زیاد داریم. یکی از آنها میکائیل نعیمه است. یکی دیگر جُرج جُرداق است که در چند سال پیش کتابی