ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا عَبْداً مَمْلُوكاً لا يَقْدِرُ عَلى‌ شَيْ‌ءٍ وَ مَنْ رَزَقْناهُ مِنَّا رِزْقاً حَسَناً فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَ جَهْراً هَلْ يَسْتَوُونَ‌ ....

نحل (١٦) ٧٥

٥٣٥. سؤال تقريرى خدا از مردم، در همسان نبودن خداى خالق با بتهاى مخلوق با استفاده از تمثيل، در يكسان نبودن انسان لال و وابسته با انسان گويا و هدايت يافته:

وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلَيْنِ أَحَدُهُما أَبْكَمُ لا يَقْدِرُ عَلى‌ شَيْ‌ءٍ وَ هُوَ كَلٌّ عَلى‌ مَوْلاهُ‌ ... هَلْ يَسْتَوِي هُوَ وَ مَنْ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ هُوَ عَلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ.

نحل (١٦) ٧٦

٥٣٦. داناتر بودن خدا به آنچه در دلهاى خلايق است، سؤال تقريرى خدا از انسانها، براى تنبّه و آگاهى آنان:

... أَ وَ لَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِما فِي صُدُورِ الْعالَمِينَ.

عنكبوت (٢٩) ١٠

٥٣٧. مانعان ياد خدا و آبادانى مساجد به وسيله آن از ظالمترين آدميان، مورد سؤال الهى، براى جلب توجه و اقرار همگان:

وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَ سَعى‌ فِي خَرابِها أُولئِكَ ما كانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوها إِلَّا خائِفِينَ لَهُمْ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ.

بقره (٢) ١١٤

٥٣٨. سؤال تقريرى خدا از انسانها، در مورد قدرت خود، براى انتقام گرفتن از آنان:

وَ مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ مُضِلٍّ أَ لَيْسَ اللَّهُ بِعَزِيزٍ ذِي انْتِقامٍ.

زمر (٣٩) ٣٧

٥٣٩. برترى افراد سعادتمند و برخوردار از ايمنى اخروى، در مقايسه با افراد بدبخت و جهنّمى، پرسش تقريرى خدا از انسانها:

... أَ فَمَنْ يُلْقى‌ فِي النَّارِ خَيْرٌ أَمْ مَنْ يَأْتِي آمِناً يَوْمَ الْقِيامَةِ ....

فصّلت (٤١) ٤٠

٥٤٠. پرسش تقريرى خداوند از انسانها، در مورد يكسان نبودن مؤمنان صاحب برهان و دليل از سوى خدا با كافران فريفته اعمال زشت و پيرو هواى نفس:

أَ فَمَنْ كانَ عَلى‌ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ كَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ وَ اتَّبَعُوا أَهْواءَهُمْ.

محمّد (٤٧) ١٤

٥٤١. بهره‌مندى انسان از اعضا و جوارح، مورد سؤال خداوند، براى اقرار و توجه او به نعمتهاى الهى:

لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي كَبَدٍ أَ يَحْسَبُ أَنْ لَمْ يَرَهُ أَحَدٌ أَ لَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَيْنَيْنِ‌ وَ لِساناً وَ شَفَتَيْنِ.

بلد (٩٠) ٤ و ٧- ٩

٥٤٢. سؤال خداوند در باره آفرينش انسانها از نطفه و بارور شدن آن در رحم، در راستاى اقرار و بيدارى انسانها:

أَ لَمْ نَخْلُقْكُمْ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ‌ فَجَعَلْناهُ فِي قَرارٍ مَكِينٍ‌ إِلى‌ قَدَرٍ مَعْلُومٍ.

مرسلات (٧٧) ٢٠- ٢٢

٥٤٣. پرسش تقريرى خداوند از انسانها، در مورد توانايى خود براى آفرينش آدمى‌از نطفه:

أَ فَرَأَيْتُمْ ما تُمْنُونَ‌ أَ أَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخالِقُونَ.

و اقعه (٥٦) ٥٨ و ٥٩

٥٤٤. توان خدا بر نزول آب از ابر، پرسش تقريرى او از انسانها:

أَ فَرَأَيْتُمُ الْماءَ الَّذِي تَشْرَبُونَ‌ أَ أَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ.

و اقعه (٥٦) ٦٨ و ٦٩