فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٢٦٨ - صبر
سلسبيل
سلسبيل به معناى نوشيدنى سبك و لذّتبخش و روان و نام چشمهاى در بهشت است. [١] اين واژه تنها يك بار در آيه ١٨ سوره انسان آمده است.
آشاميدن سلسبيل
١. نوشيدن ابرار، از چشمه سلسبيل در بهشت:
إِنَّ الْأَبْرارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كانَ مِزاجُها كافُوراً وَ يُسْقَوْنَ فِيها كَأْساً كانَ مِزاجُها زَنْجَبِيلًا عَيْناً فِيها تُسَمَّى سَلْسَبِيلًا.
انسان (٧٦) ٥ و ١٧ و ١٨
٢. آشاميدن ابرار از چشمه سلسبيل، تشكّرى از جانب خدا در ازاى كوشش رضايتبخش و اعمال پذيرفته شده آنان:
إِنَّ الْأَبْرارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كانَ مِزاجُها كافُوراً عَيْناً فِيها تُسَمَّى سَلْسَبِيلًا إِنَّ هذا كانَ لَكُمْ جَزاءً وَ كانَ سَعْيُكُمْ مَشْكُوراً.
انسان (٧٦) ٥ و ١٨ و ٢٢
٣. آشاميدن ابرار از چشمه سلسبيل در بهشت، پاداش تلاش و اعمال آنان:
وَ يُطافُ عَلَيْهِمْ بِآنِيَةٍ مِنْ فِضَّةٍ وَ أَكْوابٍ كانَتْ قَوارِيرَا عَيْناً فِيها تُسَمَّى سَلْسَبِيلًا إِنَّ هذا كانَ لَكُمْ جَزاءً وَ كانَ سَعْيُكُمْ مَشْكُوراً.
انسان (٧٦) ١٥ و ١٨ و ٢٢
عوامل آشاميدن از سلسبيل
١. اطعام
٤. اطعام ابرار به نيازمندان، موجب متنعّم شدن و آشاميدن آنان، از چشمه سلسبيل:
إِنَّ الْأَبْرارَ ... وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ ...
وَ جَزاهُمْ بِما صَبَرُوا ... عَيْناً فِيها تُسَمَّى سَلْسَبِيلًا.
انسان (٧٦) ٥ و ٨ و ١٢ و ١٨
٢. خوف از خدا
٥. خوف ابرار از خداوند، موجب بهرهمندى و آشاميدن آنان، از چشمه سلسبيل:
إِنَّ الْأَبْرارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كانَ مِزاجُها كافُوراً إِنَّا نَخافُ مِنْ رَبِّنا يَوْماً عَبُوساً قَمْطَرِيراً وَ يُسْقَوْنَ فِيها كَأْساً كانَ مِزاجُها زَنْجَبِيلًا عَيْناً فِيها تُسَمَّى سَلْسَبِيلًا.
انسان (٧٦) ٥ و ١٠ و ١٧ و ١٨
٣. خوف از قيامت
٦. ترس ابرار از قيامت، موجب بهرهمندى و آشاميدن آنان، از چشمه سلسبيل:
إِنَّ الْأَبْرارَ ... يُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَ يَخافُونَ يَوْماً كانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيراً وَ يُسْقَوْنَ فِيها كَأْساً كانَ مِزاجُها زَنْجَبِيلًا عَيْناً فِيها تُسَمَّى سَلْسَبِيلًا.
انسان (٧٦) ٥ و ٧ و ١٧ و ١٨
٤. صبر
٧. صبر ابرار در راه خدا و اطاعت او، موجب برخوردارى و نوشيدن آنان از چشمه سلسبيل:
إِنَّ الْأَبْرارَ ... وَ جَزاهُمْ بِما صَبَرُوا جَنَّةً وَ حَرِيراً وَ يُسْقَوْنَ فِيها كَأْساً كانَ مِزاجُها
[١] . مفردات، ص ٤١٨، «سل»؛ مجمعالبيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٦٢١-/ ٦٢٢