فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٧٨ - سحرخيزى
سَحَر
سَحَر، زمان قبل از صبح را گويند و جمعِ آن اسحار است. [١] در اين مدخل از واژههاى «سَحَر» و «أسحار» استفاده شده است.
استغفار در سحر
١. استغفار در سحرگاهان، از صفات متّقين:
... لِلَّذِينَ اتَّقَوْا ... الَّذِينَ يَقُولُونَ ...
الصَّابِرِينَ ... وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحارِ.
آلعمران (٣) ١٥-/ ١٧
إِنَّ الْمُتَّقِينَ ... وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ.
ذاريات (٥١) ١٥ و ١٨
٢. استغفار در سحرگاهان، مورد ستايش خداوند:
قُلْ أَ أُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرٍ مِنْ ذلِكُمْ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا ...
... وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحارِ.
آلعمران (٣) ١٥ و ١٧
وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ.
ذاريات (٥١) ١٨
٣. استغفار در سحرگاهان، شيوه محسنان تقواپيشه:
إِنَّ الْمُتَّقِينَ ... كانُوا قَبْلَ ذلِكَ مُحْسِنِينَ وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ.
ذاريات (٥١) ١٥ و ١٦ و ١٨
٤. استغفار در سحرگاهان، موجب دستيابى به بهشت:
... لِلَّذِينَ اتَّقَوْا عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها ...
... وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحارِ.
آلعمران (٣) ١٥ و ١٧
إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ ... وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ.
ذاريات (٥١) ١٥ و ١٨
٥. سحر، زمانى مناسب براى استغفار و طلب آمرزش، در پيشگاه خداوند:
... وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحارِ.
آلعمران (٣) ١٧
قالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّي ... [٢]
يوسف (١٢) ٩٨
وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ.
ذاريات (٥١) ١٨
٦. استغفار در سحرگاهان، از موجبات مصونيّت از عذاب:
الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنا إِنَّنا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ قِنا عَذابَ النَّارِ الصَّابِرِينَ وَ الصَّادِقِينَ وَ الْقانِتِينَ وَ الْمُنْفِقِينَ وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحارِ.
آلعمران (٣) ١٦ و ١٧
تهجّد در سحر
--) تهجّد
سحرخيزى
٧. دوام سحرخيزى، از شيوههاى تقواپيشگان:
... لِلَّذِينَ اتَّقَوْا ... وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحارِ. [٣]
آلعمران (٣) ١٥ و ١٧
إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ.
ذاريات (٥١) ١٥ و ١٨
٨. سحرخيزى پارسايان، برتر از زينت دنيايى:
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَ الْبَنِينَ وَ الْقَناطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ الْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَ الْأَنْعامِ وَ الْحَرْثِ ذلِكَ مَتاعُ
[١] . المصباح، ج ١-/ ٢، ص ٢٦٧، «السّحر»
[٢] . در تفسير «سوف استغفر لكم» گفته شده: حضرت يعقوب عليه السلام استغفار را تا سحر شب جمعه به تأخير انداخت. (مجمعالبيان، ج ٥-/ ٦، ص ٤٠٣)
[٣] . با استفاده از «ال» در كلمه «الاسحار» كه بر استغراق ودوام دلالت مىكند