فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٦٠٣ - موجودات در شب
٥. رويش گياهان
١٠٧. نقش شب و روز، در رويش گياهان و نباتات:
وَ أَغْطَشَ لَيْلَها وَ أَخْرَجَ ضُحاها وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها أَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَ مَرْعاها.
نازعات (٧٩) ٢٩-/ ٣١
قسم به شب
١٠٨. پديده شب و گسترش تاريكى آن، مهم و شايسته سوگند از سوى خداوند:
وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشاها.
شمس (٩١) ٤
وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشى.
ليل (٩٢) ١
١٠٩. سوگند خداوند، به شب و حركت آن:
وَ اللَّيْلِ إِذا يَسْرِ.
فجر (٨٩) ٤
١١٠. سوگند خداوند، به شبهاى ده گانه:
وَ لَيالٍ عَشْرٍ. [١]
فجر (٨٩) ٢
١١١. سوگند خداوند به شب، هنگام سيطره تاريكى آن:
وَ اللَّيْلِ إِذا سَجى. [٢]
ضحى (٩٣) ٢
١١٢. سوگند خداوند به شب و موجودات تحت قلمرو تاريكى آن:
فَلا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ وَ اللَّيْلِ وَ ما وَسَقَ. [٣]
انشقاق (٨٤) ١٦ و ١٧
١١٣. سوگند به هنگام پايان يافتن شب:
وَ اللَّيْلِ إِذْ أَدْبَرَ.
مدّثر (٧٤) ٣٣
١١٤. سوگند خداوند، به شب و آغاز و پايان تاريكى آن:
وَ اللَّيْلِ إِذا عَسْعَسَ. [٤]
تكوير (٨١) ١٧
محروميّت از شب
١١٥. توانايى خداوند بر محروم ساختن انسانها، از نعمت شب:
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ جَعَلَ اللَّهُ عَلَيْكُمُ النَّهارَ سَرْمَداً إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ مَنْ إِلهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُمْ بِلَيْلٍ تَسْكُنُونَ فِيهِ ....
قصص (٢٨) ٧٢
مرگ موقّت در شب
--) همين مدخل، فوايد شب، خواب
معجزه محمّد صلى الله عليه و آله در شب
--) همين مدخل، شقّالقمر در شب
معراج محمّد صلى الله عليه و آله در شب
١١٦. معراج و سفر شبانه پيامبر صلى الله عليه و آله، از مسجدالحرام به مسجدالاقصى:
سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى ....
اسراء (١٧) ١
موجودات در شب
١١٧. خداوند، مالك تمام اشياى موجود در ظرف شب:
وَ لَهُ ما سَكَنَ فِي اللَّيْلِ وَ النَّهارِ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ.
انعام (٦) ١٣
[١] . درباره اينكه مقصود از شبهاى دهگانه چيست، اقوال و روايات گوناگونى وجود دارد. مشهورترين آنها اين است كه شبهاى دهه اول ذى الحجه است. برخى آن را بر دهه آخر ماه رمضان و يا دهه اوّل محرّم نيز تطبيق دادهاند. (مجمعالبيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٧٣٦؛ انوارالتّنزيل، ج ٥، ص ٣٠٩)
[٢] . «سجى» به معناى آرامش يافتن شب (معجم مقاييساللّغه، ج ٣، ص ١٣٧، «سجو») و قرار گرفتن تاريكى آن است. (مجمعالبيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٧٦٤)
[٣] . «وسق» به معناى جمع كردن چيزهايى است كه متفرّقباشند. (مفردات، ص ٨٧١، «وسق»)
[٤] . «عسعس» بر تاريكى خفيفى كه در آغاز و پايان شب حاصل مىشود اطلاق مىشود. (مفردات، ص ٥٦٦، «عس»)